انتظار بشر از دين - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٤٨ - فوايد دين از كلام خواجه نصير طوسى (ره)

بدون اين که از وي توقّّعي داشته باشد و اگر انسان را به عبادت و اطاعت فرا خوانده يا هدف آفرينش انسان را عبادت خود قرار داده است، نفع آن به خود انسان برمي گردد: و ما خلقت الجنّ و الانس إلّا ليعبدونِ - ما أُريد منهم من رزق و ما أُريد أن يطعمونِ - إنّ الله هو الرّزّاق ذو القوّة المتين؛ و جن و اِنس را نيافريديم؛ جز براي آن که مرا بپرستند و از آنان هيچ روزي نمي خواهم، و نمي خواهم که مرا خوراک دهند؛ خداست که خود روزي بخش نيرومند است؛ فإنّ الله غني عن العالمين؛ ٢ يقيناً خدا از جهانيان بي نياز است.

١٦ ـ دين و تمدن

يکي از آثار و فوايد دين، شکوفايي تمدّن است؛ زيرا هرجا که دين حضور پيدا کرد، تمدّن جلوه هاي بيشتري از خود ارائه کرده است.

براي روشن شدن نقش دين در شکوفايي تمدن، در آغاز به تعريف تمدّن و مشخصه هاي آن پرداخته، سپس رابطه آن با دين بيان مي شود؛ آن گاه مشخص مي گردد که نقش دين در تمدن چگونه است.

در تعريف تمدن گفته اند: تمدن، نظم اجتماعي است که در نتيجه وجود آن، خلاقيت فرهنگي امکان پذير مي شود و جريان مي يابد. نيز اموري از قبيل پيش بيني و احتياط در امور اقتصادي، سازمان سياسي، سنن اخلاقي و کوشش در راه معرفت و بسط هنر را از عناصر و ارکان تمدن شمرده اند و گفته اند: تمدن در شرايطي ظهور مي کند که هرج و مرج و ناامني پايان پذيرفته و به جاي او نظم و امنيت حاکم شده باشد؛ در اثر حاکميت نظم و برقراري امنيت، انسان مي تواند در راه کسب علم و معرفت و تهيه وسايل بهبود زندگي حرکت کند.