انتظار بشر از دين - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٨٤ - پنجم اسلام و صلح جهانى

هم اکنون نيز چنين است و پيش بيني مي شود که در آينده به فلان صورت درآيد.

در اين تفسير فقط به نظام داخلي امور طبيعي و رياضي پرداخته مي شود؛ ليکن اسلام، گذشته از اشاره کوتاه و موضعي به کيفيت ساختار دروني آن ها، به تبيين نظام فاعلي و نظام غايي آنها نيز همّت مي گمارد و با رمز گوياي هو الاول والاخِر به مبدأ پيدايش اسرار جهان مي پردازد و به مبدأ غايي و هدف سامي آن کاملاً عنايت مي کند و علم تجربي و مانند آن را تفسير صحيح کتاب تکويني خداي سبحان مي داند و غفلت از دو بال عمودي علوم را مايه اَبـْتر بودن آن ها مي شمارد.

قرآن کريم در تبيين کتاب تکوين، يا از وحدت هويت خدا آغاز مي کند و به کثرت مظاهر خلقي آن مي پردازد: هو الذي خلق السموات و الارض في ستة أيامٍ ثم استوي علي العرش يعلم ما يلج في الأرض وما يخرج منها وما ينزل من السماء وما يعرُج فيها و هو معکم أينما کنتم والله بما تعلمون بصير ١ ـ و اوست خدايي که آسمان ها و زمين را در شش روز بيافريد، آن گاه به تدبير عرش پرداخت و او هرچه در زمين فرو مي رود و آنچه از زمين برآيد و آنچه از آسمان نازل مي شود و آنچه بالا رود همه را مي داند و هر کجا باشيد او با شماست و به هرچه کنيد آگاه است ـ و يا از کثرت آيات آفرينش آغاز مي کند و به وحدت آفريدگار آن هاختم مي شود: إنّ في خلق السموات و الارض و اختلاف اليل و النهار لاياتٍ لاُولي الالباب - الذين يذکرون الله قياماً و قعوداً و علي جنوبهم و يتفکّرون في خلق السموات و الارض ربَّنا ما خلقت هذا باطلاً سبحانک فقِنا عذابَ النار؛ ٢ محققاً در خلقت آسمان ها و زمين و رفت و آمد شب و روز، براي صاحبان خرد نشانه هايي است؛ آن هايي که در هر حالت ايستاده و نشسته و خفتن خدا را ياد مي کنند و دايم، در خلقت آسمان ها و زمين فکر