انتظار بشر از دين - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢١٠ - هفتم دين و توسعه
انساني دارد و در تمام رشته هاي علوم انساني قبل از هر چيز، انسان شناسي لازم است و انسان کريم را جز قرآن کريم، چيزي تفسير نمي کند و همان طور که بهترين روش تفسيري قرآن، گذشته از استعانت به برهان عقلي و استمداد از حديث صحيح، همانا تفسير قرآن به قرآن است: «قرآن ز قرآن پرس و بس»، بهترين شيوه انسان شناسي، تفسير انسان به انسان است؛ يعني بايد متشابهات حسّ و خيال و وهم را بخش انديشه، به محکمات عقل نظري ارجاع داد و متشابهات شهوت و غضب را در بخش انگيزه، به محکمات عقل عملي احاله کرد و سرانجام، فطرت يا فطنت و فکرت نهادينه شده الهي را مرجع علم و عمل قرار داد تا صبغه ملکوتي اصول زيست محيطي محفوظ بماند.
يادسپاري: همان طور که کتاب هاي تدويني خداوند، دست خوش تحريف شده اند و هر کسي آن ها را برابر هواي خويش تفسير نمود (فقط قرآن کريم از گزند چنين تطاولي مصون ماند و خواهد ماند) انسان هاي عادي که کتاب تکويني خدايند در معرض چنين تهاجم تحريفي هستند و فقط انسان کامل معصوم از آسيب چنين شبيخوني محفوظ است. لذا، لازم است تفسير انسان به انسان در پرتو عقل و نقل، هماره مورد اهتمام قرار گيرد و مشارطه و مراقبه و محاسبه فراموش نشود.
هفتم: دين و توسعه
دين در زمينه توسعه و ابعاد و انواع آن، از قبيل توسعه اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي نظر دارد و آن را به فرزانگان اجتماع واگذار نکرده است؛ زيرا ديني که داعيه جهان شمولي دارد و همه افراد بشر را عايله مکتب خود مي داند، درباره توسعه نيز بايد نظري جامع داشته باشد. اسلام دين خاتَم و جهاني است و براي همه مردم ـ در همه زمان ها اعم از حاضر و غابر و نيز در همه مکان ها اعم از حاضر و بادي ـ پيام دارد و از جهات گوناگون، نيازهاي بشري را تشريح و اعلام مي کند که بايد آن