انتظار بشر از دين - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٦٧ - انواع ارتباطات انسان

از اين سخنان، استفاده مي شود که اعضا و جوارح انسان سربازان خدايند؛ مبادا کسي تصور کند که هر کاري را خواست، مي تواند آن را انجام دهد و هرگونه که اراده کرد، مي تواند از آن استفاده کند؛ بلکه همگان بايد بدانند که اگر بيراهه رفتند با همين زبان و چشم و دست و پا آن ها را مي گيرد و رسوا مي کند.

به طور خلاصه، رابطه انسان با خود بايد براساس شناخت حقيقت وابعاد وجودي و استعدادها و نيازهاي او و با عنايت به هدف آفرينش و ابديت او تنظيم شود.

٢ ـ رابطه انسان با خدا

رابطه انسان با خدا، بهتر از رابطه مقهور با قاهر يا محکوم با حاکم عادل است؛ بلکه رابطه عارف و معروف و محبّ و محبوب است که فوق رابطه قاهر و مقهور يا حاکم عادل و محکوم است. خدا به انسان فرمود: من معروف و محبوب تو هستم و متوجه باش تا اين محبوب را مبغوض و معروف را مجهول نکني. امام صادق عليه السّلام در وصف خداي متعال فرمود: ¦«معروف عند کل جاهل»¦؛ ١ ذات اقدس خدا، معروف هر جاهلي است و هيچ موجودي در جهان نيست که خدا را نشناسد؛ گرچه در تطبيق معروف فطري خود بر مصداق، اشتباه رخ مي دهد.

خداي سبحان، هيچ موجودي را بدون معرفت و محبّت خلق نکرده است و بالاتر، روح انسان با معرفت و محبت آميختگي خاص دارد. خداوند درباره معرفت فرمود: و نفس و ما سوّيها - فألهمها فجورها و تقويها؛ ٢ به انسان الهام کرد که چه چيز خوب و چه چيزي بد است. درباره محبت نيز فرمود: حبّب إليکم الايمان و زينه في قلوبکم و کرّه إليکم الکفر و الفسوق و العصيان؛ ٣ خدا دين را در نهان