انتظار بشر از دين - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٩٧ - ششم اسلام و محيط زيست

توبوا إليه إنّ ربّي قريبٌ مجيبٌ؛ ١ خداي يگانه شما را از زمين ايجاد کرد و شما را بر آبادي زمين برگماشت پس از او طلب مغفرت کنيد سپس به سوي او توبه کنيد، حقيقتاً که پروردگار من نزديک و اجابت کننده است.

مهم ترين عنصر خلافت الهي بعد از فراگيري معارف ديني، آباد ساختن زمين و نجات آن از هر گونه تباهي و تيرگي است. مقصود از زمين، گستره زيست بشر است که از عمق دريا تا اوج سپهر وقلّه آسمان را در برمي گيرد. بنابراين، فرهنگ زيست محيطي با مقام برين جانشيني خدا آميخته است. آن کس که به جاي پالايش هوا، آن را مي آلايد و عوض مرمّت زمين، آن را ويران مي کند و به جاي غرس نهال، به قطع درخت مي پردازد و به جاي سالم سازي دريا و صحرا، از آلوده نمودن آن ها اِبايي ندارد، چنين فارغ بي فروغي، بي دريغ دروغ مي گويد که خويشتن را خليفه خدا مي شمرد. منظور از عمارت زمين، تأمين اصول زيست محيطي براي حيات انساني است؛ نه خصوص زندگي گياهي که برخي دارند و نه مخصوص حيات حيواني که عدّه اي به آن بسنده نمودند، بلکه زندگي انساني که جامع تمام مراحل نباتي و حيواني هم خواهد بود؛ يعني هم زمين از خطر تباهي برهد و هم زمينه از ضرر اخلاقي مصون بماند تا هم بدن از مزاياي طبّ طبيعي طرفي بندد و هم روح از مواهب ويژه نَفَس رحماني، به رَوْح و ريحان نايل شود.

د . زيبايي حقيقي ( نه اعتباري) از سنخ هستي است و هستي، حقيقت تشکيکي است. لذا، زيبايي مراتبي دارد که در طول يک ديگرند. چون زيبايي انسان در جانشيني او از خدا نهفته است و اين خلافت در حاکمان، بيش از ديگران است، رسالت دولت مردان در تأمين محيط سالم بيشتر از توده مردم است؛ زيرا برنامه ريزي کلان فضا و دريا و ساخت سلاح هاي شيميايي و تخريبي و آزمايش هاي فرسايشي