مباحثي از اصول فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٤٩ - سنت تقريرى

نمى كند .

با اين دو مقدمه , از تقرير معصوم دو برداشت مى شود :

١ ) هرگاه عملى در حضور معصوم از شخصى سر زند و مورد ايراد و اعتراض از سوى معصوم واقع نشود , حداقل عدم ممنوعيت آن عمل استفاده مى شود , هر چند وجوب يا استحباب و يا اباحه استفاده نگردد .

٢ ) هرگاه يكى از واجبات در حضور معصوم واقع شود و معصوم به نحوه انجام آن ايرادى نكند , از اينجا مستفاد مى شود كه آن عمل حداقل واجد شرايط صحت مى باشد .

در مورد اول , مثل اينكه شخصى در حضور امام غذايى بخورد و امام او را منع نكند , حداقل فهميده مى شود كه آن غذا حرام نيست . و در مورد دوم , مثلا شخصى در حضور امام وضو مى گيرد و امام نسبت به نحوه گرفتن وضو اعتراض نمى كند , از اينجا مى فهميم كه وضو به صحت گرفته شده است . زيرا اگر وضوى شخص مذكور به نحو نادرستى گرفته مى شد قطعا با توجه به وجوب امر بمعروف مورد اعتراض امام واقع مى گرديد , و حتى اگر جاهلانه چنين عملى از او سر مى زد بى ترديد معصوم او را ارشاد مى نمود .

براى تقرير و امضاء معصوم دو شرط لازم است :

اول آن كه معصوم كاملا در جريان عمل و فعل واقعه قرار گرفته باشد , يعنى آن فعل به طور كامل در مرئى و منظر و محضر امام واقع شده باشد .

ديگر اينكه محظورى براى امر به معروف و نهى از منكر امام وجود نداشته باشد , يعنى امام با توجه به ظرف زمانى و مكانى وقوع