مباحثي از اصول فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٥٤ - تدوين حديث در شيعه ( اصول اربعمأه)

برخورد با مشكلات و مسائل شخصا به حضور ائمه يا صحابه مورد اعتماد و وثوق مى رسيدند و سئوالات خود را مطرح كرده و پاسخها را به صورت يادداشت هائى ثبت و ضبط مى نمودند .

اين افراد دفترچه هائى داشتند كه به ثبت اين پاسخها اختصاص داشت , و داراى نظم و ترتيب خاصى نبود , بهمين جهت مسائل مختلف فقهى , عبادى , معاملاتى و اعتقادى در كنار هم يادداشت مى شد , و گاهى از اين يادداشت ها جنگ هائى تشكيل مى گرديد .

اين نوشته ها بعدها به[ ( اصل]( معروف شد و چون شمار آنها به ٤٠٠ مى رسيد به اصول اربعمأه شهرت يافت .

اين روش تا بعد از زمان غيبت كبرى نيز ادامه داشت , لذا بسيارى از صاحبان اصول كسانى هستند كه اصول خود را از طريق نواب چهارگانه [١] بى واسطه تهيه كرده اند . بنابر اين صاحبان اصول عبارتند از : صحابه , معاصرين ائمه , وكلاى اربعه و تابعين آنها .

مرحوم شيخ طوسى اسامى جمعى از صاحبان اصول را در[ ( فهرست]( خود ذكر كرده است كه براى نمونه به عده اى از آنان اشاره مى شود :

اسماعيل بن محمد