مباحثي از اصول فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ١٨٨ - ( ايحسب الانسان ان يترك سدى ( ٢ )

عناوين ثانويه در فقه اماميه :

ذكر اين نكته ضرورى است كه آنچه در فقه اماميه به عناوين ثانويه تعبير مى گردد , هر چند با آنچه در فقه عامه به عنوان مصالح مرسله و يا استصلاح مصطلح است متشابهند و شايد بسيارى نتوانند تفاوت بين آنها را چندان دقيق تشخيص دهند , ولى بايد توجه داشت كه عناوين ثانويه متخذ از قواعد و اصول كليه و نصوص اوليه مى باشند كه فقهاى عظام اماميه با ضوابط و معيارهايى كه با كمال دقت حسب مورد آنها را تجزيه و تحليل نموده اند . بنابر اين تفاوت ظريفى ميان اين عناوين و متخذات عامه وجود دارد كه ما به خواست خداوند در مبحثى جداگانه تحت عنوان قواعد فقهيه اين موضوع را مطرح خواهيم نمود .

سد ذرايع

سد يعنى جلوگيرى كردن , و ذرايع جمع ذريعه به معناى وسيله است . بسيارى از علماى عامه معتقدند هر عملى كه عادتا سرانجام منجر به مفسده اى مى گردد , به استناد اصل فوق ( سد ذريعه ) بايستى ممنوع اعلام گردد . و به عبارت ديگر , هر عملى كه وسيله حرام است , بايستى از آن جلوگيرى شود .