اگر مصلحت بدانيد از اين بحث مفهوم شناسى اجمالا بشود عبور كرد ولو ظاهرا آقاى بُستانى كاملا قانع نشدند و اينكه مى گويم اگر مصلحت بدانيد براى اينكه در آن بحث‌هاى بعدى هم به يك نتيجه برسيم.

حالا اگر استاد محترم آقاى قائنى مهمترين دليل خود در جزوه سه دليل را بيان فرموده اند يعنى با توجه به تنگى وقت اگر مهمترين دليل بر نظريه خودشان را بيان مى‌فرمودند كه آن نظريه مورد بحث و بررسى قرار بگيرد.

استاد قائنى‌

مدعاى بنده اين است كه اولا، تمام تكاليف بايد فعليت فرض بشود، چه وجوبى چه تحريمى و الا اگر تكليف به حد فعليت نرسد تكليف نيست، اقتضاء التكليف است، از ناحيه ديگر فرق است بين احكام ترخيصى و احكام الزامى، در احكام الزامى ثبوت آنها و فعليّت آنها در كنار هم است و ادله ظهور در فعليت آنها دارد و هر موردى كه حكم الزامى فرض بشود فعليت آن حكم هم در كنارش است و لذا آن فرمايشى كه آقاى نجفى فرمودند كه مثل بكا، غناى مبكى فرض اين است‌