نشست علمى - مركز فقهى ائمه اطهار(ع) - الصفحة ٩٣
اقتضاى حرمت، يعنى از حيث نماز بودن تمام آنچه ملاك مقتضى نماز در مكان مباح هست از حيث وفاى به غرض در نماز در مكان غصبى وجود دارد و از حيث غصب بودن تمام آنچه مستدعى مفسده و تحريم و منع در مورد غصب مجرد از نماز هست نيز وجود دارد. يعنى هم حيثيت تحريم در اين مجمع هست و هم حيثيت وجوب و از حيث انطباق عنوان صلات، تمام خصوصيات آنچه نماز واجب بايد داراى آن خصوصيات باشد را دارد و متفاوت با نماز در لباس از پوست حرام گوشت و نماز پشت به قبله و نماز با حدث است و از حيث غصب، تمام مفاسدى كه مستدعى بدى و زشتى غصب؛ در جايى كه غصب مجرد از نماز واقع بشود داراست. آنچه ما ادعا داريم اين است كه اين مجمع، مجمعِ دو حكم خواهد بود چرا؟ چون حكمِ بيش از مرحله اقتضا را ندارد و فعليّت در مجمع هست نه به اين معنا كه اين مجمع بالفعل هيچ مفسدهاى ندارد و وجوب خالص است فعليتِ به اين معنا نه، اما اقتضاى به اين معنا كه تمام مراحل مصلحتى كه در نماز مجرد غصب مستدعى حكم است و از حيث مفسده هم تمام جهاتى كه مستدعى منع و مفسده در غصب مجرد از نماز است در اين مجمع هست، لازمهاش اين است كه اين نماز به حسب قاعده هم حرام است و هم صحيح همان نتيجه را كه قائلين به جواز اجتماع امر و نهى خواستند اثبات كنند؛ رگههايى از اين نظر در كلمات برخى از اهل فن وجود دارد مرحوم آخوند هم عين