حدأقلى و حدأكثرى در جامعه مطرح شده است، آيا گستره فقه فقط مباحث خاصى است و يا مى‌شود از آن تسرى پيدا كرد به مباحث بسيار نوپيدا كه مباحث كاملًا به روزى است. من در يك سايتى نگاه مى‌كردم يكى از دگرانديشان اظهار گلايه مى‌كرد كه چرا فقه در همه مسائل اظهار نظر مى‌كند و دليل مى‌آورد. معلوم مى‌شود كه اين مباحثى كه در سالهاى پس از انقلاب مطرح شده در حوزه‌هاى مختلف تأثير گذار بوده است. بر خلاف زمان قبل از انقلاب كه ديدگاهها در اين حوزه عرضه نمى‌شد و ما عملًا با مشكل مواجه بوديم پس از انقلاب ديدگاههاى زيادى از سوى فقها و اصحاب فقه عرضه شد. با توجه به حوزه فقه حدأقلى و حدأكثرى و در حوزه فقه سياسى به همين صورت، كمى به اين مسأله بپردازيد. همچنين تبيين بشود كه آيا امر سياسى، آيا مكلف را هم در بردارد يا فقط بحث جامعه و گروه مدارى مطرح است؟ آيا مباحث فردى را هم در بردارد يا فقط مباحث جمعى است؟ شايد اگر اين تبيين بشود در حوزه فقه سياسى حدأكثرى شفافيت و تأثيرگذارى بيشتر شود.

حجت الاسلام و المسلمين دكتر مير احمدى (ناقد)

من قبل از اينكه محور دوم را به بحث بگذارم، باز اين تذكر را عرض مى‌كنم كه من همانطورى كه در اوايل عرائضم گفتم به هر حال كار جناب آقاى شريعتى و تنظيم قواعد فقه سياسى‌