معلوم چیزی غیر از زکات است؟ می‌فرماید: «هو الرجل یؤتیه اللّه الثروة من المال، فیخرج منه الالف و الالفین و الثلاثة الالاف و الاقل و الاکثر، فیصل به رحمه و یحمل به الکلّ عن قومه ...»: آن مربوط به کسی است که خدای تعالی ثروتی از مال را به او اعطا می‌کند و او هزار، و دو هزار، سه هزار و کمتر و بیشتر آن را از مالش جدا نموده و با آن صله رحم می‌نماید، و بدان هزینه افرادی از قومش را که از نظر مالی به دیگران وابسته‌اند، را بر دوش می‌کشد. [١] و- معنا و مفهوم ششم حق‌

اشاره

یکی از معانی و مفاهیم حق، ایمان به حق، و یا ایمان به توحید و عمل به حق، و یا عمل به قرآن است: «إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ.» [٢] این معنا و مفهوم از حق، اوّلا، از صدر آیه «إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ»، تدبّر می‌شود، و ثانیا، در بررسی آیات قرآن، این مفهوم، در ایمان به توحید و در عمل به قرآن تفسیر می‌شود که: خدای تعالی یکتاست. او، پروردگار شما، حق است، و بعد از حق، به‌جز گمراهی و ضلالت نیست، و تنها او حق، بلندمرتبه و بزرگ است، و خدای تعالی (قرآن) را برای مردم به حق بر پیامبر صلّی اللّه علیه و آله نازل فرمود. او می‌خواهد با کلماتش حق محقق شود و باطل محو گردد:

الف- در ایمان به توحید

١. ای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله! بگو: او خدای تعالی یکتاست: «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ.» [٣]
٢. این خدای تعالی، پروردگار شما، حق است، و بعد از حق، جز گمراهی و ضلالت نیست: «فَذلِکُمُ اللَّهُ رَبُّکُمُ الْحَقُّ فَما ذا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلالُ فَأَنَّی تُصْرَفُونَ.» [٤]
٣. البته، خدای تعالی، تنها حق است، و اوست که مردگان را زنده می‌کند و بر هر چیزی تواناست: «ذلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّهُ یُحْیِ الْمَوْتی وَ أَنَّهُ عَلی کُلِّ شَیْ‌ءٍ قَدِیرٌ.» [٥]

[١]. همان، ص ٤١٧، حدیث ٢٥.
[٢]. عصر/ ٣.
[٣]. اخلاص/ ١.
[٤]. یونس/ ٣٢.
[٥]. حج/ ٦.