تَواصَوْا بِالْحَقِّ.» لذا در همین راستا، با استمداد از عنایات الهی و با استفاده از آیات قرآن، با تفضیل بیشتر، در معانی و مفاهیم حق به تحقیق و تدبّر می‌پردازیم. معانی و مفاهیم حق در شش آیه قرآن کریم به ترتیب مصحفی آیات‌

الف- معنا و مفهوم اوّل حق‌

یکی از معانی و مفاهیم حق، قرآن کریم است، و آن، واقعیتی ثابت و تغییرناپذیر، و کلام خدای سبحان است که از طریق وحی به پیامبر اسلام، حضرت محمّد صلّی اللّه علیه و آله، رسیده است، و عمل و اعتقاد به آن در کلیه امور، موجب نجات و رستگاری خواهد بود: «قُلْ یا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَکُمُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّکُمْ فَمَنِ اهْتَدی فَإِنَّما یَهْتَدِی لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما یَضِلُّ عَلَیْها وَ ما أَنَا عَلَیْکُمْ بِوَکِیلٍ.» [١]
و قرآن، کتابی آسمانی، واقعیتی ثابت و تغییرناپذیر است که بر پیامبر اسلام صلّی اللّه علیه و آله به صورت وحی نازل شده، در حالی که آن، برخی از کتاب‌های قبلی را، تورات و انجیل را (که تحریف نشده)، تصدیق می‌نماید: «نَزَّلَ عَلَیْکَ الْکِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَیْنَ یَدَیْهِ وَ أَنْزَلَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِیلَ مِنْ قَبْلُ هُدیً لِلنَّاسِ وَ أَنْزَلَ الْفُرْقانَ»، [٢] «وَ أَنْزَلْنا إِلَیْکَ الْکِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَیْنَ یَدَیْهِ مِنَ الْکِتابِ وَ مُهَیْمِناً عَلَیْهِ.»، [٣] «وَ الَّذِی أَوْحَیْنا إِلَیْکَ مِنَ الْکِتابِ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقاً لِما بَیْنَ یَدَیْهِ إِنَّ اللَّهَ بِعِبادِهِ لَخَبِیرٌ بَصِیرٌ.» [٤]

ب- معنا و مفهوم دوّم حق‌

یکی از معانی و مفاهیم حق، منسوب به کیفیت ولادت، نبوت و کتاب حضرت عیسی علیه السّلام است: «ذلِکَ عِیسَی ابْنُ مَرْیَمَ قَوْلَ الْحَقِّ الَّذِی فِیهِ یَمْتَرُونَ»، [٥] و آن، واقعیت ثابت لا یتغیر، مختص به حضرت عیسی علیه السّلام است که به اذن خدای تعالی در گهواره به سخن آمد و خود را بنده خدا، صاحب کتاب آسمانی و پیامبر معرفی نمود: «قالَ إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ آتانِیَ الْکِتابَ وَ جَعَلَنِی نَبِیًّا.» [٦]

[١]. یونس/ ١٠٨.
[٢]. آل عمران/ ٤.
[٣]. مائده/ ٤٨.
[٤]. فاطر/ ٣١.
[٥]. مریم/ ٣٤.
[٦]. مریم/ ٣٠.