فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ٥٨٤ - ز- معنا و مفهوم هفتم احسن

٥. کسانی که بدون علم و بدون هدایت و بدون کتابی که نور هدایت را به آنان بتاباند، درباره خدا مجادله می‌کنند: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یُجادِلُ فِی اللَّهِ بِغَیْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدیً وَ لا کِتابٍ مُنِیرٍ.»* [١]
٦. آنانی که بدون این‌که سلطه‌ای داشته باشند، در آیات الهی به مجادله می‌پردازند، و دشمنی و کینه‌توزی آنان نزد خدای تعالی و نزد مؤمنین، بزرگ و عظیم باشد، و این مهری است که خدای متعال بر دل هر متکبّر ستمکاری می‌نهد: «الَّذِینَ یُجادِلُونَ فِی آیاتِ اللَّهِ بِغَیْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ کَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ وَ عِنْدَ الَّذِینَ آمَنُوا کَذلِکَ یَطْبَعُ اللَّهُ عَلی کُلِّ قَلْبِ مُتَکَبِّرٍ جَبَّارٍ.» [٢]
٧. دسته‌ای از اهل کتاب که مجادله با آنان نهی شده، مگر مجادله به احسن: «وَ لا تُجادِلُوا أَهْلَ الْکِتابِ إِلَّا بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ.» [٣] ز- معنا و مفهوم هفتم احسن‌

یکی از معانی و مفاهیم احسن، فی قوله تعالی: «وَ أَوْفُوا الْکَیْلَ إِذا کِلْتُمْ وَ زِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِیمِ ذلِکَ خَیْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِیلًا»، [٤] می‌باشد و آن، در بهتر بودن و نیکوتر بودن از لحاظ فرجام کار و عاقبت، و از لحاظ رجوع به اصل است، و فی قوله تعالی:
«ذلِکَ خَیْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِیلًا»،* مواردی به شرح زیر تدبّر می‌شود:
١. جمله «ذلِکَ خَیْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِیلًا»،* در دو آیه از دو سوره قرآن کریم ذکر شده؛ یکی در سوره نساء، و دیگری در سوره اسراء.
٢. در سوره نساء، به مؤمنین امر شده، در صورت منازعه در شیئی، امر مورد منازعه را به خدای تعالی و به پیامبرش بازگردانند که این کار، از لحاظ عاقبت، خیر و نیکو است، و در آیه بعد از آن می‌فرماید: آنان که امر را به طاغوت ارجاع می‌کرده، و محاکمه را نزد او می‌برند، شیطان می‌خواهد آنان را گمراه کند؛ گمراهی و ضلالت بعیدی: «أَ لَمْ تَرَ

---

[١]. حج/ ٨- لقمان/ ٢٠.
[٢]. غافر/ ٣٥.
[٣]. عنکبوت/ ٤٦.
[٤]. اسراء/ ٣٥.