فرهنگ قرآن - امامی، عبدالنبی - الصفحة ٤٨٣ - ٢ در معنای حسنه
١٣. وَ لا تَسْتَوِی الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّیِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِی بَیْنَکَ وَ بَیْنَهُ عَداوَةٌ کَأَنَّهُ وَلِیٌّ حَمِیمٌ. [١]
١٤. ذلِکَ الَّذِی یُبَشِّرُ اللَّهُ عِبادَهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی وَ مَنْ یَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِیها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَکُورٌ. [٢]
١٥. قَدْ کانَتْ لَکُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِی إِبْراهِیمَ وَ الَّذِینَ مَعَهُ إِذْ قالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآؤُا مِنْکُمْ وَ مِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ کَفَرْنا بِکُمْ وَ بَدا بَیْنَنا وَ بَیْنَکُمُ الْعَداوَةُ وَ الْبَغْضاءُ أَبَداً حَتَّی تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ إِبْراهِیمَ لِأَبِیهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَکَ وَ ما أَمْلِکُ لَکَ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَیْءٍ رَبَّنا عَلَیْکَ تَوَکَّلْنا وَ إِلَیْکَ أَنَبْنا وَ إِلَیْکَ الْمَصِیرُ. [٣] ٢. در معنای حسنه
راغب در مفردات فرموده: حسن، عبارت از هر چیز مسرتبخشی است که مورد
رغبت باشد، و آن بر سه وجه است، یا از جهت عقل، پسندیده است، و یا از جهت
هوای نفس، مورد پسند است، و یا از جهت حس، شایان توجّه است. حسنه، به هر
نعمتی که اعطایش به انسان در نفس، بدن و احوال، شادی میآفریند، تعبیر
میشود، و سیئه، متضادّ آن است، و هر دو؛ یعنی حسنه و سیئه، از الفاظ مشترک
هستند، مثل:
حیوان که بین انواع مختلف همچون: اسب، انسان و غیره
استعمال میشود، پس قوله تعالی: «وَ إِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ یَقُولُوا
هذِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ»، حسنه در آن، به معنای خیر، برکت، پیروزی و
وسعت و فراخی است، و قوله تعالی: «ما أَصابَکَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ
اللَّهِ»، حسنه در اینجا، به معنای پاداش نیکوست، و تفاوت بین حسن، حسنه و
حسنی، این است که حسن در مورد امور ظاهر و حادث گفته میشود، و حسنه وقتی
برای وصف آید، در
[١]. فصلّت/ ٣٤: مکی.
[٢]. شوری/ ٢٣: مکی.
[٣]. ممتحنه/ ٤: مدنی.