فرهنگ قرآن - امامی، عبدالنبی - الصفحة ٣٩٤ - ٥ ٢ ب- و کسی که بر خدای تعالی توکّل کند،
پس البتّه که خدای تعالی رشددهنده امر او بوده و برای هر چیزی هم
اندازهای را قرار داده، که او را کافی است. در آیه ٣ سوره طلاق سنّت الهی
عام توکّل را بیان، و با تأکید میفرماید: خدای تعالی به مقصد رسانده امر
بوده و برای هر چیزی اندازهای قرار داده است. میفرماید: و کسی که بر خدای
تعالی توکّل نماید، پس همان خدای متعال او را بس است: «وَ مَنْ
یَتَوَکَّلْ عَلَی اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ.» البته، خدای تعالی به مقصد
رساننده امرش میباشد. محققا خدای تعالی برای هر چیزی اندازهای قرار داده
است: «إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِکُلِّ شَیْءٍ
قَدْراً.»
٦. ٢. ب- آن خدای یکتایی که هیچ الهی بهجز او نیست و پروردگار عرش عظیم است، مرا بس است که بر او توکّل نمایم:
در
آیه ١٢٩ سوره توبه که با توجّه به ترتیب نزول، آخرین آیه این سوره است و
بعد از آن، تنها سوره مبارکه نصر در سه آیه بر پیامبر صلّی اللّه علیه و
آله و سلّم نازل گردیده، حسب و توکّل به خدای یکتا و بیهمتایی را که
پروردگار عرش عظیم است، برای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم سنگری
محکم و پشتوانهای موثّق در برابر اعراض مخالفان از قبول دعوت حق عنوان
کرده و میگوید: (و ای پیامبر گرامی!) اگر (از قبول دعوت تو نافرمانی و)
اعراض میکنند: «فَإِنْ تَوَلَّوْا»، پس (در پاسخ به آنان) بگو: اللّه، آن
خدایی که هیچ الهی بهجز او نیست، مرا بس است، بر او توکّل میکنم و او
پروردگار عرش عظیم است: «فَقُلْ حَسْبِیَ اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ
عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ.»
نکته: در
بررسی آیات فوق به ترتیب نزول، حسب و توکّل بر خدای تعالی را در آیهای از
سوره زمر که از آیات مکّی بوده و در آخرین آیه سوره توبه که از آیات مدنی
است، و در آن، خطاب به پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم، با لفظ: «قل»
امر شده، ملاحظه میکنیم، و تفویض امر به خدا را هم در آیهای از سوره مؤمن
از جانب بنده مؤمن مینگریم.
(کلامی کوتاه درباره تفویض، از علی علیه السّلام
امیر المؤمنین، مولای موحدان، امام علی علیه السّلام، در غرر الحکم و درر الکلم در «باب تفویض