فرهنگ قرآن، اخلاق حمیده ج‌١ ٣٩٩
٣٤ سوره انفال، فلسفه قلیل نشان دادن نیروهای دشمن را در رؤیای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله که حاکی از معنا و مفهوم فوق است، به پیامبر صلّی اللّه علیه و آله یادآوری می‌فرماید: به یاد بیاور زمانی را که خدای تعالی در رؤیایت آنان را (که نیروهای دشمن بودند) به تو قلیل نشان داد: «إِذْ یُرِیکَهُمُ اللَّهُ فِی مَنامِکَ قَلِیلًا»، و اگر چنانچه خداوند متعال (در رؤیایت) آنها را جمعیتی بسیار به تو می‌نمایاند، البتّه، (بیان آن خواب برای شما، ایجاد دلهره می‌کرد و در کار جنگ با دشمن) شما ضعیف و سست می‌شدید و البتّه، (در تصمیم‌گیری برای جنگ با دشمن) با هم در آن به نزاع می‌پرداختید: «وَ لَوْ أَراکَهُمْ کَثِیراً لَفَشِلْتُمْ وَ لَتَنازَعْتُمْ فِی الْأَمْرِ»، و لکن خدای تعالی (با قلیل نشان دادن آنان به تو در حالت رؤیا، شما را از آفات سستی در کار و نزاع و اختلاف با یکدیگر نجات داد و در شما) سلامتی را ایجاد نمود: «وَ لکِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ.» البتّه که خدای تعالی بسیار از درون سینه‌های شما (از حالتی که ضعف و سستی به شما دست می‌دهد و از حالتی که نزاع و اختلاف در شما ایجاد می‌گردد)، بسیار آگاه است: «إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ.» ٣. الف- معنا و مفهوم سوّم تسلیم‌

یکی از معانی و مفاهیم تسلیم، ازدیاد اطاعت و انقیاد از فرامین خدای تعالی و پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و آله است. آیه ٢٢ سوره احزاب، روحیه مؤمنین را در فزونی ایمان و تسلیم آنان در برابر فرامین خدای تعالی و پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم با دیدن سپاهیان دشمن در جنگ احزاب بیان کرده، می‌فرماید: همین که مؤمنان سپاهیان احزاب را ملاحظه نمودند، گفتند این است آنچه خدای تعالی و پیامبر او به ما وعده داده است و خدا و رسولش راست گفتند: «وَ لَمَّا رَأَ الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزابَ قالُوا هذا ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ صَدَقَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ»، و چیزی به‌جز ایمان و اطاعت و انقیاد (از فرامین خدای تعالی و پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم بر آنان نیافزود: «وَ ما زادَهُمْ إِلَّا إِیماناً وَ تَسْلِیماً.»

٤. الف- معنا و مفهوم چهارم تسلیم‌

یکی از معانی و مفاهیم تسلیم، سلام بر پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و تسلیم به آن حضرت است: آیه ٥٦ سوره احزاب با اعلام صلوات خدای تعالی و صلوات فرشتگان الهی بر پیامبر صلّی اللّه علیه و آله با