فرهنگ قرآن - امامی، عبدالنبی - الصفحة ٥٧٩ - د- معنا و مفهوم چهارم احسن
ابراهیم علیه السّلام اسلام بود و او بر آن آیین، استقامت داشت: «ما کانَ إِبْراهِیمُ یَهُودِیًّا وَ لا نَصْرانِیًّا وَ لکِنْ کانَ حَنِیفاً مُسْلِماً وَ ما کانَ مِنَ الْمُشْرِکِینَ.» [١] حضرت ابراهیم از پروردگارش درخواست نمود که خود، فرزندش و فرزندان فرزندش، مفتخر به آیین مقدس اسلام باشند: «رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَیْنِ لَکَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَکَ.» [٢] پاداش عظیم او در ذیل آیه این بود که خدای تعالی دوستش خواهد بود. اینچنین، پروردگار متعال ابراهیم علیه السّلام را که مسلمان خالص، عامل و نیکوکار بود، به دوستی خود برگزید: «وَ اتَّخَذَ اللَّهُ إِبْراهِیمَ خَلِیلًا»، و دوستی خدای تعالی به این معنا بود که او یار و مددکارش در همه احوال است؛ بهطوری که اگر کسی یا کسانی علیه او اراده سوئی کنند، او را یاری نموده و از مهلکهای که دشمنان برای او فراهم آوردهاند، نجاتش میدهد؛ همان گونه که ابراهیم علیه السّلام را از انبوه آتشی که نمرود و نمرودیان تدارک نموده بودند تا او را بسوزانند، نجات داد و آتش را بر او سرد و سلامت گردانید: «قُلْنا یا نارُ کُونِی بَرْداً وَ سَلاماً عَلی إِبْراهِیمَ.» [٣] د- معنا و مفهوم چهارم احسن
یکی از معانی و مفاهیم احسن، فی قوله تعالی: «أَ فَحُکْمَ
الْجاهِلِیَّةِ یَبْغُونَ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُکْماً لِقَوْمٍ
یُوقِنُونَ»، [٤] میباشد، و آن، عبارت است از فضیلت حکم خدای تعالی بر حکم
غیر خدا، که در مقام اجرا، همه مردم از فقیر و غنی و دیگر طبقات نسبت به
آن یکسانند. آیه شریفه، اگرچه به صورت استفهام است، امّا این استفهام،
استفهام انکاری بوده: «أَ فَحُکْمَ الْجاهِلِیَّةِ یَبْغُونَ»، و در مقام
مقایسه حکم جاهلی با حکم خدایی است؛ به این معنا که: برای اهل یقین هیچکس
بهتر از خدای تعالی نمیتواند داوری کند: «وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ
حُکْماً لِقَوْمٍ یُوقِنُونَ.»
در صدر آیه که با استفهام شروع میشود:
«أَ فَحُکْمَ الْجاهِلِیَّةِ یَبْغُونَ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ
حُکْماً لِقَوْمٍ یُوقِنُونَ»، این سؤال مطرح میشود: چگونه است که حکم
جاهلی مردود
[١]. آل عمران/ ٦٧.
[٢]. بقره/ ١٢٨.
[٣]. انبیاء/ ٦٩.
[٤]. مائده/ ٥٠.