فرهنگ قرآن - امامی، عبدالنبی - الصفحة ٣٢ - ٣ و ٤ ابرار در تفاسیر و تفاسیر روایی
آنچه پروردگارشان بدان خشنود و راضی است، انجام ندهند. پس آنان خواست پروردگار را بر خواسته خویش مقدّم داشته و برای تحقّق آن، به عمل میپردازند؛ پس بر مخالفت بر آنچه نفسشان میطلبد، صابر و شکیبایند و سختی طاعت را به جان میخرند، و آنچه آنان انجام میدهند، صرفا برای رضای خداست. (سخن آخر آنکه) بندگی را برای خدای سبحان، خالص گردانیدهاند. این صفاتی است که خدای متعال ابرار را با آن صفات معرفی میکند؛ چنانکه از قوله: «عَیْناً یَشْرَبُ بِها عِبادُ اللَّهِ»، و قوله:
«إِنَّما نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ»، و قوله: «وَ جَزاهُمْ بِما صَبَرُوا جَنَّةً وَ حَرِیراً» استفاده میشود، و این صفات مستفاد از قول او در صفت ایشان: «لَیْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَکُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ لکِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ» (نیز) است. [١] ٣ و ٤. ابرار در تفاسیر و تفاسیر روایی
شیخ طبرسی در مجمع البیان فرموده: اجماع اهل بیت علیهم السّلام و
موافقان آنان و بسیاری از مخالفان آنها بر آن است که مراد از ابرار در آیه
پنجم سوره انسان «إِنَّ الْأَبْرارَ یَشْرَبُونَ مِنْ کَأْسٍ کانَ مِزاجُها
کافُوراً»، علی، فاطمه، حسن و حسین علیهم السّلام بوده و آیات بعد از آن
هم: «عَیْناً یَشْرَبُ بِها عِبادُ اللَّهِ یُفَجِّرُونَها تَفْجِیراً.
یُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَ یَخافُونَ یَوْماً کانَ شَرُّهُ مُسْتَطِیراً. وَ
یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسْکِیناً وَ یَتِیماً وَ أَسِیراً.
إِنَّا نَخافُ مِنْ رَبِّنا یَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِیراً»، متعیّن در
آنان است، و همچنین اجماع بر آن است که آنان ابرار بوده و در ابرار بودن
دیگران، اختلاف است، و اینکه ابرار، اولیای خدایند که در دنیا از او طاعت و
فرمانبرداری نمودهاند. [٢]
سید عبد اللّه معروف به شبّر در تفسیرش
گوید: ابرار جمع برّ یا بارّ است و مراد از «إِنَّ الْأَبْرارَ» در سوره
انسان، بنابر اجماع، اهل بیت، علی، فاطمه و دو پسرشان علیهم السّلام، و
پیروان آنان، هستند و بسیاری از روایات عامّه و خاصّه در اینباره اتّفاق
نظر دارند. [٣]
[١]. المیزان، ج ٢٠، ص ٢١٣.
[٢]. مجمع البیان، ج ٢، ص ١٠٠.
[٣]. تفسیر شبّر، ذیل سوره انسان.