فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ٣١٠ - ١ الف- معنا و مفهوم اوّل برّ

دستورات پیامبر صلّی اللّه علیه و آله در شب‌ها که گاهی مطلب لازمی پیش می‌آید، به تناوب در نزدیکی اقامتگاه آن حضرت مراقب بودیم. یک شب عده زیادی گرد هم آمده بودند و آهسته سخن می‌گفتیم. پیامبر صلّی اللّه علیه و آله بیرون آمد و فرمود: «ما هذه النجوی؟ أ لم تنهوا عن النجوی؟»؛ یعنی این سخنان در گوشی چیست؟ آیا شما از نجوا نهی نشده‌اید؟!
از روایات متعدّدی نیز استفاده می‌شود که شیطان برای غمگین ساختن مؤمنان، از هر وسیله‌ای استفاده می‌کند، نه فقط از نجوا، بلکه گاه در عالم خواب صحنه‌هایی در برابر چشم او مجسم می‌کند که موجب اندوه او شود، و دستور داده شده است که مؤمنان در این‌گونه موارد، با پناه بردن به ذات پاک خدا و توکّل بر او، این‌گونه القائات شیطانی را از خود دور کنند. [١] ٥. تدبّر در آیات برّ

اشاره

«کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَیْکَ مُبارَکٌ لِیَدَّبَّرُوا آیاتِهِ وَ لِیَتَذَکَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ.» [٢]
آیات برّ در قرآن کریم منحصر به شش آیه در چهار سوره: بقره، آل عمران، مائده و مجادله است و همه آن سوره‌ها از سوره‌هایی‌اند که در مدینه نازل شده‌اند. ترتیب مصحفی و نزولی دو سوره بقره و آل عمران بر هم تطبیق دارد، امّا دو سوره مائده و مجادله در ترتیب نزولی نسبت به ترتیب مصحفی تقدّم و تأخّر دارند؛ بدین گونه که ترتیب نزول بقره ٨٧، ترتیب نزول آل عمران ٨٩، ترتیب نزول مجادله ١٠٥ و ترتیب نزول مائده ١١٢ است. در اینجا ما با لطف الهی ابتدا معانی و مفاهیم برّ را در هر آیه نسبت به خود آن آیه بررسی می‌کنیم و سپس با توجّه به ترتیب نزول آیات، در ابعاد مختلف برّ تدبّر می‌نماییم.

الف- تدبّر در آیات برّ بر حسب تنوّع معانی و مفاهیم آن‌

١. الف- معنا و مفهوم اوّل برّ

یکی از معانی و مفاهیم برّ، عمل به گفتار حسنه و عدم مغایرت گفتار نیکو با کردار

---

[١]. تفسیر نمونه، ج ٢٣، ص ٤٣٦.
[٢]. ص/ ٢٩.