فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ٦٦١ - ه- معنا و مفهوم پنجم حکمت

کند، خیر کثیری را به او اعطا نموده است: «یُؤْتِی الْحِکْمَةَ مَنْ یَشاءُ وَ مَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَةَ فَقَدْ أُوتِیَ خَیْراً کَثِیراً.» [١]
اعطای فضل و رحمت خدای تعالی باید شادمانی و فرح آورد (نه این‌که حسادت را برانگیزد): «قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِکَ فَلْیَفْرَحُوا هُوَ خَیْرٌ مِمَّا یَجْمَعُونَ.» [٢]
در روایت حمران بن اعین و ابی جعفر أحول از ابی عبد اللّه، امام صادق علیه السّلام، می‌خوانیم که در تفسیر قوله تعالی: «فَقَدْ آتَیْنا آلَ إِبْراهِیمَ الْکِتابَ»، آن بزرگوار فرمود: «النبوّه»، و در تفسیر قوله تعالی: «وَ الْحِکْمَةَ»، هم آن بزرگوار فرمود: «الفهم و القضاء.» [٣] د- معنا و مفهوم چهارم حکمت‌

یکی از معانی و مفاهیم حکمت، معرفت به مراتب افعال در حسن و قبح، و در فساد و صلاح است که طریق حصول و دست‌یابی به آن، قرآن کریم است. بنابراین، قرآن کریم، یکی از معانی و مفاهیم حکمت است: «ادْعُ إِلی سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ.»؛ یعنی به وسیله قرآن به راه پروردگارت دعوت کن؛ راه پروردگار، همان دینی است که مورد رضای او است و دعوت به دین مورد رضای او، به وسیله قرآن حاصل می‌شود، و این قرآن به پیامبر صلّی اللّه علیه و آله وحی شده تا مردم را به وسیله آن، انذار کند، و البتّه، این قرآن، آن کسی را که راست‌تر و ثابت‌قدم‌تر باشد، هدایت می‌کند: «وَ أُوحِیَ إِلَیَّ هذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَکُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ»، [٤] و «إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ یَهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ.» [٥]

ه- معنا و مفهوم پنجم حکمت‌

یکی از معانی و مفاهیم حکمت، معرفت به معارف قرآن که مشتمل بر مناهی است، می‌باشد. این مناهی نزد پروردگار، کریه بوده و عمل به آنها، سیئه محسوب می‌شود:
«ذلِکَ مِمَّا أَوْحی إِلَیْکَ رَبُّکَ مِنَ الْحِکْمَةِ.» [٦]

---

[١]. بقره/ ٢٦٩.
[٢]. یونس/ ٥٨.
[٣]. نور الثقلین، ج ١، ص ٤٩١، حدیث ٣٠٣- برهان، ص ٢٣٢.
[٤]. انعام/ ١٩.
[٥]. اسراء/ ٩.
[٦]. اسراء/ ٣٩.