فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ١٥٢ - ٣ استقامت در تفاسیر

باثبات و استوار باشید و نسبت به آن تعجیل نکنید که آنچه مطلوب شماست، انجام شدنی است، اما در وقت و زمان خودش. [١]
نیز فی قوله تعالی: «فَاسْتَقِمْ کَما أُمِرْتَ»، [٢] فرموده: بر جاده حق پابرجا باش بدون این‌که از آن عدول نمایی و آن، شامل عقاید و اعمال است، «وَ مَنْ تابَ مَعَکَ»: کسانی که از کفر توبه نموده و با تو ایمان آوردند. از ابن عباس نقل شده که چون این آیه بر پیامبر صلّی اللّه علیه و آله نازل گردید، بر آن حضرت بسیار مشقت‌بار می‌نمود و لذا فرمود: «شیّبتنی هود و واقعة و اخواتها.» [٣]
فی قوله تعالی: «فَاسْتَقِیمُوا إِلَیْهِ وَ اسْتَغْفِرُوهُ» [٤] هم فرمود: در عمل و افعالتان پایدار و ثابت‌قدم باشید، در حالی که به سوی او توجّه دارید و از آنچه شما پیش از این بر آن بودید، طلب آمرزش کنید. [٥]
هم‌چنین فی قوله تعالی: «ثُمَّ اسْتَقامُوا»، [٦] فرموده: بر مقتضای آن، ثابت و استوار بودند، و قمی هم فرموده: بر ولایت علی، امیر مؤمنان علیه السّلام، پابرجا و استوار بودند. [٧]
همین‌طور فی قوله: «قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا»، [٨] فرموده: بین آن توحیدی که خلاصه علم است و استقامت در اموری که منتهی به عمل می‌شود، «ثمّ» برای دلالت بر تأخّر رتبه عمل و متوقف بودن ارزش آن بر توحید است. قمی فرموده: «استقاموا»، بر ولایت علی، امیر مؤمنان علیه السّلام، دلالت می‌کند. [٩]
علامه طباطبایی، در تفسیر المیزان فی قوله تعالی: «فَاسْتَقِیما»، [١٠] فرموده: استقامت، عبارت است از ثابت بودن در امر، و آن درباره آن دو برادر (موسی و هارون علیهما السّلام) است و (معنای این در آیه) عبارت است از ثابت بودن بر دعوت به سوی خدای متعال و بر احیای کلمه حق. [١١]

---

[١]. صافی، همان، ص ٤١٥.
[٢]. هود/ ١١٢.
[٣]. صافی، همان، ص ٤٧٥.
[٤]. فصّلت/ ٦.
[٥]. صافی، ج ٤، ص ٣٥٣.
[٦]. فصّلت/ ٣٠.
[٧]. صافی، ج ٤، ص ٣٥٨.
[٨]. احقاف/ ١٣.
[٩]. صافی، ج ٥، ص ١٣.
[١٠]. یونس/ ٨٩.
[١١]. المیزان، ج ١٠، ص ١١٧.