فرهنگ قرآن - امامی، عبدالنبی - الصفحة ١٤٢ - اشاره
٥. إِنَّ الَّذِینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَةُ أَلَّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کُنْتُمْ تُوعَدُونَ. [١]
٦. فَلِذلِکَ فَادْعُ وَ اسْتَقِمْ کَما أُمِرْتَ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ وَ قُلْ آمَنْتُ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ کِتابٍ وَ أُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَیْنَکُمُ اللَّهُ رَبُّنا وَ رَبُّکُمْ لَنا أَعْمالُنا وَ لَکُمْ أَعْمالُکُمْ لا حُجَّةَ بَیْنَنا وَ بَیْنَکُمُ اللَّهُ یَجْمَعُ بَیْنَنا وَ إِلَیْهِ الْمَصِیرُ. [٢]
٧. إِنَّ الَّذِینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا فَلا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ. [٣]
٨. وَ أَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَی الطَّرِیقَةِ لَأَسْقَیْناهُمْ ماءً غَدَقاً. [٤]
٩. لِمَنْ شاءَ مِنْکُمْ أَنْ یَسْتَقِیمَ. [٥] ٢. در معنای استقامت
اشاره
راغب در مفردات فرموده: به راهی که بر خط راست است، استقامت گفته میشود.
راه
حق به اینچنین راهی تشبیه شده است، مانند: «اهْدِنَا الصِّراطَ
الْمُسْتَقِیمَ»، «وَ أَنَّ هذا صِراطِی مُسْتَقِیماً»، «إِنَّ رَبِّی عَلی
صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ.» لازمه آن، استقامت انسان بر راه و روش مستقیم است؛
مانند قوله: «إِنَّ الَّذِینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ
اسْتَقامُوا»،* و قوله: «فَاسْتَقِمْ کَما أُمِرْتَ»، و قوله:
«فَاسْتَقِیمُوا إِلَیْهِ.» [٦]
فخر الدین هم در اینباره در مجمع البحرین فرموده: و استقامت، اعتدال در امر است.
«فَاسْتَقِیمُوا
إِلَیْهِ»: در توجّه نمودن بدون الهه، و قوله: «وَ أَنْ لَوِ اسْتَقامُوا
عَلَی الطَّرِیقَةِ»؛ یعنی بر طاعت، و گفتهاند: چیزی را با او شریک قرار
نداند. [٧]
مصطفوی در التحقیق فی کلمات القرآن فرموده: استقامت، باب
استفعال است و دلالت میکند بر طلب قیام در امر، خواه ارادی باشد و خواه
طبیعی و یا عملی، مانند: «فَاسْتَقِمْ
[١]. همان/ ٣٠: مکی.
[٢]. شوری/ ١٥: مکی.
[٣]. احقاف/ ١٣: مکی.
[٤]. جن/ ١٦: مکی.
[٥]. تکویر/ ٢٨: مکی.
[٦]. مفردات، ص ٤١٨.
[٧]. مجمع البحرین، ص ١٤٥.