قرآن و آخرين پيامبر - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٨ - ٤- دشمنان شكست خورده و فرار مىكنند
طور ديگر است:
در تفسير «تبيان» اين سوره (سوره قمر) جزو سورههاى مكى شمرده شده و مؤلف عاليقدر آن مىگويد: هيچ اختلافى در اين مطلب نيست. [١] در تفسير «مجمعالبيان» و «بيضاوى» نيز ملاحظه مىكنيم كه اين سوره را جزو سورههاى مكى شمردهاند و هيچ يك از آيات آن را هم استثناء ننمودهاند.
بنابراين آيات مزبور نمىتواند در حادثه بدر نازل شده باشد، چه اينكه حادثه مزبور در سال دوم هجرت روى داد. ولى در تفسير «جلالين» آيات ٤٤ و ٤٥ و ٤٦ سوره قمر را استثناء كرده و مىگويد اين سه آيه (آيات مورد بحث) نزلت بالمدينه:
«در مدينه نازل شده.»
اما گفتار تفسير جلالين بسيار بعيد به نظر ميرسد، زيرا اگر در سياق آيات سوره قمر، و آياتى كه قبل و بعد از اين سه آيه قرار دارد دقت كنيم خواهيم ديد همه بهم مربوط و يكنواخت است و وضع اين آيات گواهى مىدهد كه در يك واقعه نازل گرديده است.
بنابراين، نزول آيات مزبور در مكه بسيار قوى است و نزول آنها در حادثه بدر با وضع سوره قمر و قرائن موجود در آن سازگار نمىباشد.
ولى در هر دو صورت آيه مزبور جزو پيشگوئيهاى قرآن مجيد است، اما اگر در روز بدر، پيش از درگيرى دو لشكر، و در برابر گفته ابوجهل، نازل گرديده باشد روشن است زيرا با صراحت تمام در آيه مىگويد: «بزودى جمع آنها شكست خورده، فرار خواهند كرد.»
و اگر در مكه نازل شده باشد- كما اينكه چنين است-
[١]. تبيان- جلد ٩ صفحه ٤٤٢