قرآن و آخرين پيامبر - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩١ - ٢- گشودن قلعههاى يهود

و عهد خود وفا كنند.

به همين دليل پيامبر (ص) احتياط را رعايت نمود و دستور داد مسلمانان اسلحه با خود بردارند، ولى آن را آشكار نسازند، تا اگر قريش تصميم به نقض پيمان داشتند، بتوانند به طرز مؤثّرى از خود دفاع كنند و پيمان‌شكنان را به جاى خود بنشانند.

ولى خوشبختانه چنين برخوردى پيش نيامد و مسلمانان در آن سال با كمال آزادى وارد مكه شدند و طواف كردند و پس از انجام مراسم عمره طبق دستور اسلامى سرهاى خود را تراشيدند و ٧٠ شتر قربانى نمودند.

نتيجه بحث‌

پس از روشن شدن اين چند فراز از تاريخ اسلام و زندگى پيامبر بايد به تفسير آيه فوق (آيه ٢٧ سوره فتح) بازگرديم:

در روايات اسلامى و تفاسير، تاريخ نزول اين آيه درست مشخص نيست، ولى قرائن نشان ميدهد كه پيش از «عمرة القضاء» و بعد از «صلح حديبيه» بوده است.

همچنين قرائن گواهى ميدهد پيش از فتح خبير نازل گرديده است.

زيرا لحن آيه نشان ميدهد كه پاسخى است به اعتراض منافقان كه بلافاصله بعد از صلح حديبيه زبان به اعتراض گشودند، منافقان مى‌خواستند به اين وسيله روحيه مسلمانان را تخريب كنند، لذا بلافاصه آيه نازل گرديد، و ضمن بشارت به انجام عمره در آينده، در نهايت آرامش و امنيت خبر از پيروزى نزديكترى نيز داد.

و اينكه بعضى احتمال داده‌اند مراد از فتح قريب صلح حديبيه باشد