قرآن و آخرين پيامبر - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦١ - امتيازات قوانين قرآن

جغرافيائى، و زبان قرار گرفت.

در شبه‌جزيره‌اى كه مظهر كامل پراكندگى و نفاق و تشتت بود، چنان وحدتى بوجود آورد كه هرگز سابقه نداشت، و از آنجا به ساير نقاط آباد دنياى آن روز نفوذ كرد و حكومت واحد عظيمى را روى ملتهاى مختلف، نژادهاى گوناگون و آداب و سنن فوق‌العاده متفاوت پايه‌گذارى نمود.

امكان تشكيل اجتماع واحد در ميان عربها بسيار كم بود- براى توضيح اين سخن ناچاريم بررسى بيشترى روى وضع اجتماعى محيط طلوع اسلام بكنيم، اين بررسى نشان ميدهد كه زمينه فكرى و تربيتى و اجتماعى اعراب براى پذيرفتن چنين وحدتى بسيار نامساعد بود زيرا:

اولًا- محيطهائى كه به صورت قبيله‌اى اداره ميشود از نامساعدترين محيطها براى پذيرش يك قانون و آئين واحد و متشكل است، در اينگونه محيطها هر قبيله واحد كوچك مستقلى را تشكيل ميدهد كه نه تنها در حفظ آداب و سنن خاص خود مى‌كوشد، و حتى در بسيارى از موارد از آميختن خون قبيله خود به قبيله ديگر (از طريق ازدواج) جلوگيرى به عمل مى‌آورد بلكه رقابتها و نزاعهاى دائمى، كينه‌هائى كه پدران و نياكان قبيله، براى اخلاف به ارث گذارده شده، هر گونه امكان صلح و آشتى، تا چه رسد به وحدت و يگانگى را از ميان مى‌برد.

ثانياً- نبودن وسائل ارتباطى كافى، حتى وسائل كندرو آن روز، در چنان جامعه عقب افتاده‌اى خود يكى از موانع بزرگ وحدت بود، اگر مى‌بينيم در جهان امروز لااقل گفتگو از وحدت در ميان است جاى تعجب نيست.