قرآن و آخرين پيامبر - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٣ - قرآن و اثبات وجود خدا

بعد داستان زندگى و مرگ گياهان و حيات و مرگ مكرر زمين را در زمستان و بهار پيش ميكشد، و معاد را به صورت يك قانون عمومى و همگانى جهان آفرينش و حيات مجسم مى‌سازد.

حيات و مرگ همه جا يكى است، اگر امكان رستاخيز و معاد در گياهان و خاكهاى مرده و مواد غذائى آن كه عضو پيكر گياهان زنده ميشوند اثبات گردد، اين حكم در موارد ديگر نيز صادق خواهد بود همانطور كه گفته‌اند: حكم الامثال فيما يجوز و فيما لا يجوز واحد. (اينهم دليل سوم) [١] قرآن در آيات فراوانى كه درباره تشريح رستاخيز و مسائل مربوط به آن بيان ننموده است. علاوه بر مسئله «بقاى ماده»، اشارات زيبائى به مسئله «بقاء انرژيهاى مختلف» نموده است.

گاهى مى‌گويد: اعمال انسان در زمين اثر ميگذارد و زمين به صورت يك «بايگانى بزرگ» اعمال او را ضبط ميكند، سپس در جهان ديگر همه را بازگو ميكند يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحى‌ لَها: «آنروز زمين خبرهاى خود را بازمى‌گويد، و به وحى و الهام الهى اين كار را انجام ميدهد» (سوره زلزال- آيات ٤ و ٥).

و در جاى ديگر تصريح ميكند كه كار «بايگانى» و سپس «گواهى و شهادت» را پوست بدن انسان يا دست و پاى او نيز انجام ميدهند:

وَ قالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدْتُمْ عَلَيْنا قالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذي أَنْطَقَ كُلَّ شَيْ‌ءٍ:

«به پوستهاى تن خود مى‌گويند چرا به زيان ما گواهى داديد؟ ميگويند

[١]. بحث درباره معاد از نظر قرآن را در كتاب «معاد» كه در دست تكميل است بطور مشروح آورده‌ايم و از اين بحث از شاهكارهاى قرآن محسوب مى‌گردد.