پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٤ - برگ درختان سبز !

داربست‌ها قرار مى‌گيرد) و باغ‌هاى غير معروش (باغ‌هايى كه درختانش نياز به داربست ندارند آفريد وَ هُوَ الَّذِيْ أَنْشَأَجنّاتٍ مَعْرُوْشاتٍ وَ غَيْرَ مَعْرُوْشاتٍ‌

«مَعْروش» از مادّه‌ «عَرْش» به معنى تخت پايه بلند، يا سقف است؛ و در اينكه در آيه مورد بحث چه مفهومى دارد در ميان مفسّران گفتگو است.

بعضى‌ «معروشات» را اشاره به باغ‌هايى مى‌دانند كه درختان‌اش روى داربست‌ها است؛ مانند: باغ‌هاى انگور كه در بسيارى از نقاط براى آن داربست مى‌بندند، و «غير معروشات» باغ‌هايى است كه درختان‌اش نيازى به داربست ندارد؛ مانند نخلستان و باغ‌هاى ميوه مانند: انجير و سيب.

در حالى كه بعضى ديگر «معروش» را اشاره به درختان اهلى كه با ديوارهاى باغ حفاظت مى‌شوند مى‌دانند، و «غير معروش» را اشاره به درختان بيابانى و جنگلى.

عقيده سوّمى در تفسير اين دو واژه وجود دارد كه اولى ناظر به درختانى است كه با قامتى بلند سر پا ايستاده، و دومى اشاره به درختان خزنده‌اى است كه روى زمين مى‌خوابند. [١]

ولى تفسير اول از همه مناسب‌تر به نظر مى‌رسد.

به هر حال عجيب است كه بعضى از درختان مانند سرو و صنوبر، با قامتى راست و موزون و مستقيم سر به آسمان مى‌كشند؛ و حتى بادهاى مستمر و طوفان‌ها نمى‌تواند آنها را از صراط مستقيم‌شان كمى منحرف سازد، در حالى كه بعضى ديگر مانند درختان مو حتى يك شاخه صاف ندارند؛ و دائماً با پيچ و خم پيش مى‌روند، و هريك از اين دو براى خودش عالمى دارد.

درختان انگور با آن خوشه‌هاى فراوان و سنگين، اگر قامتى همچون صنوبر داشتند يك روزه مى‌شكستند؛ و از اين گذشته از دسترس انسان‌ها به كلّى دور مى‌شوند، در حالى كه در باغ‌هاى انگور يك كودك مى‌تواند تمام ميوه‌ها را بچيند!

[١]. سه تفسير بالا در تفسير قرطبى، جلد ٤، صفحه ٢٥٣٤ آمده است.