ذکر این نکته ضروری است که آمارهای ارائه شده در کتاب حداقلِ تلفات و صدمات واردآمده را در بر می گیرد؛ زیرا گزارش سازمان ها و نهادهای مربوطه از حوادث اغلب به صورت فوری و جهت اطلاع رده های بالاتر تهیه شده است، درنتیجه فقط خسارت ها و تلفات اولیه را شامل می شود، البته این نقیصه می توانست با گزارش های بعدی برطرف شود، ولی متأسفانه قریب به اتفاق این حوادث فاقد گزارش تکمیلی درباره تلفات انسانی و خسارات مالی هستند. علاوه براین، در برخی گزارش ها میزان تلفات و خسارات به طور دقیق مشخص نبوده است و عمدتاً با الفاظی نظیر تعدادی و... بیان شده که این آمار در جمع بندی نهایی لحاظ نشده است.

٣. حمله عراق به چاه های نفتی نوروز و پیامدهای زیست محیطی و سیاسی آن

عراق در یازدهم اسفندماه ١٣٦١، با استفاده از بالگردهای سوپر فرلئون که مجهز به موشک های اگزوسه بودند به حوزه نفتی نوروز در منطقه عمومی خارک حمله کرد که براثر آن ٦ چاه نفتی دچار آتش سوزی شد و یک چاه نیز آسیب دید. بالگردهای عراقی همچنین یک یدک کش ایرانی به نام "پونه" را که مشغول تعمیر یکی از چاه های نفتی آسیب دیده بود هدف قرار داده، غرق کردند.[١]

آسیب دیدن این چاه ها موجب نشت نفت به آب های خلیج فارس شد؛ بدین ترتیب ورود روزانه حدود ٦ هزار بشکه نفت به آب های دریا لکه های نفتی بزرگی را ایجاد کرد که پس از بیست روز نمایان شده و به دلیل جریان دائمی باد از شمال به جنوب به سمت سواحل کشورهای عربی خلیج فارس حرکت کردند. از آنجا که بخش عمده ای از آب مصرفی کشورهای حوزه خلیج فارس از آب شیرین کن ها تأمین می شود، همه این کشورها به حالت آماده باش درآمدند.

هنگامی که این لکه نفتی، که با سرعت تقریباً ٥/٤ کیلومتر در ساعت درحال حرکت بود، به حدود ٨٠ کیلومتری سواحل کویت رسید، شورای وزیران این کشور برای بررسی خطرهای زیست محیطی آن در ٧ فروردین ١٣٦٢ تشکیل جلسه داد. العوادی وزیر بهداشت کویت در پایان این جلسه گفت که کویت می کوشد تا موافقت دو کشور ایران و عراق را برای انجام اقداماتی جهت بستن لوله های نفتی آسیب دیده جلب کند.

در همین روز، میرحسین موسوی نخست وزیر، در مصاحبه ای عراق را متهم کرد که در اقدامی غیرانسانی و بدون توجه به امکان آلودگی آب های خلیج فارس چاه های نفتی نوروز را هدف قرار داده است. وی خواستار ایجاد امنیت لازم برای انجام اقدامات مهندسی جهت بستن چاه های نفتی شد و اعلام کرد تا زمانی که امنیت لازم در منطقه دریایی مورد نظر برقرار نشود، ایران از دست زدن به هر اقدامی برای انسداد چاه های نفتی خودداری خواهد کرد. موسوی از کشورهای عربی منطقه نیز به علت آنکه موضع قاطعی در مقابل عراق اتخاذ نکرده اند، انتقاد کرد.

[١] در این حادثه ١٠ تن از سرنشینان این یدک کش کشته شدند و یک تن نیز زخمی شد.