تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩١ - تفسير انسان بهترين داور خويش است

نخست اينكه منظور اعمالى است كه در حيات خود از پيش فرستاده، يا آثارى كه بعد از مرگ از او باقيمانده، اعم از سنت نيك و بد كه در ميان مردم گذاشته و به آن عمل مى‌كنند و حسنات و سيئاتش به او مى‌رسد، و يا كتاب و نوشته‌ها، و بناهاى خير و شر، و فرزندان صالح و ناصالح، كه آثارش به او مى‌رسد.

ديگر اينكه منظور اولين اعمالى است كه بجا آورده، و آخرين اعمالى كه در عمرش انجام داده است، و به تعبير ديگر از تمام اعمالش با خبر مى‌شود.

ديگر اينكه اموالى را كه پيش از خود فرستاده، و اموالى را كه براى وارثان گذاشته است.

بعضى نيز گفته‌اند منظور گناهانى است كه مقدم داشته، و اطاعاتى است كه مؤخر داشته است، يا بالعكس.

ولى از همه مناسبتر تفسير اول است، به خصوص اينكه در حديثى از امام باقر ع در تفسير اين آيه آمده است كه فرمود:

(ينبؤ) بما قدم من خير و شر، و ما اخر من سنة ليس بها من بعده، فان كان شرا كان عليه مثل وزرهم، و لا ينقص من وزرهم شيئا، و ان كان خيرا كان له مثل اجورهم، و لا ينقص من اجورهم شيئا

:" در آن روز به انسان خبر مى‌دهند آنچه از خير و شر را مقدم داشته، و آنچه مؤخر نموده است، از سنتهايى كه از خود به يادگار گذارده، تا كسانى كه بعد از او مى‌آيند به آن عمل كنند، اگر سنت بدى بوده به اندازه گناه عمل كنندگان بر او خواهد بود، بى‌آنكه چيزى از گناه آنان بكاهد، و اگر سنت خيرى بوده همانند پاداشهاى آنها براى او خواهد بود بى‌آنكه چيزى از اجر آنها كاسته شود" [١]

[١]" تفسير برهان" جلد ٤ صفحه ٤٠٦ نظير همين حديث در" تفسير قرطبى" جلد ١٠ صفحه ٦٨٩١ نيز آمده است.