تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧١ - ٢- معنى ترتيل
از ابعاد وسيع آن اشاره مىكند.
در حديثى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم كه:
بينه بيانا و لا تهذه هذا الشعر، و لا تنثره نثر الرمل، و لكن اقرع به القلوب القاسية، و لا يكونن هم احدكم آخر السورة
:" ترتيل" يعنى آن را به طور روشن بيان كن، نه مانند اشعار، سريع و پشت سر هم بخوان، و نه مانند دانههاى شن آن را پراكنده ساز، لكن چنان بخوان كه دلهاى سنگين را با آن بكوبى و بيدار كنى، هرگز هدف شما اين نباشد كه حتما به آخر سوره برسيد (مهم آن است كه محتواى آيات را درك كنيد) [١] در حديث ديگرى از امام صادق ع در تفسير" ترتيل" مىخوانيم
اذا مررت بآية فيها ذكر الجنة فاسال اللَّه الجنة، و اذا مررت بآية فيها ذكر النار فتعوذ باللَّه من النار
:" وقتى از كنار آيهاى مىگذرى كه در آن نامى از بهشت است توقف كن و از خدا بهشت را بطلب (و خود را براى آن بساز) و هنگامى كه از آيهاى مىگذرى كه در آن نام دوزخ است از آن به خدا پناه بر (و خويشتن را از آن دور دار) [٢] و در روايت ديگرى از همان امام ع آمده كه در تفسير" ترتيل" فرمود:
هو ان تتمكث فيه و تحسن به صوتك
:" ترتيل آن است كه در آيات مكث كنى، و با صداى خوب آن را بخوانى" [٣]، و نيز در حديث ديگرى از همان حضرت چنين نقل شده:
ان القرآن لا يقرأ هذرمة، و لكن يرتل ترتيلا، اذا مررت بآية فيها ذكر النار وقفت عندها و تعوذت باللَّه من النار
:" قرآن را سريع و تند نبايد خواند، بلكه
[١]" مجمع البيان" جلد ١٠ صفحه ٣٧٨- اين حديث در اصول كافى جلد ٢ باب" ترتيل القرآن بالصوت الحسن" و كتب ديگر با مختصر تفاوتى نيز آمده است.
[٢] و [٣] همان مدرك.