تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٣ - تفسير اين يك هشدار است، و انتخاب راه با شماست!

گويى پشت سر انداخته‌اند، ولى به گفته بعضى از مفسران كلمه" وراء" گاه به معنى پشت سر، و گاه به معنى پيش رو به كار مى‌رود [١]

" ما آنها را آفريديم، و پيوندهاى وجودشان را محكم كرديم، به آنها قوت و قدرت بخشيديم، و هر زمان بخواهيم آنها را مى‌بريم و گروه ديگرى را جانشينشان مى‌سازيم" (نَحْنُ خَلَقْناهُمْ وَ شَدَدْنا أَسْرَهُمْ وَ إِذا شِئْنا بَدَّلْنا أَمْثالَهُمْ تَبْدِيلًا) [٢]" اسر" (بر وزن عصر) در اصل به معنى بستن چيزى با زنجير است، و اسيران را از اين جهت" اسير" ناميده‌اند كه آنها را مى‌بندند، ولى" اسر" در اينجا اشاره به استحكام پيوندهاى وجودى انسان است كه قدرت حركت و توانايى فعاليتهاى مهم به او مى‌دهد.

به راستى قرآن در اينجا انگشت روى نقطه حساسى گذارده، و آن پيوندهاى مختلف اجزاى وجود بشر است از عصبهاى كوچك و بزرگ كه همچون طنابهاى آهنين عضلات را به يكديگر مربوط مى‌سازد گرفته، تا رباطها و عضلات مختلف،

[١] در تفسير" روح البيان" آمده است كه اگر" وراء" به" فاعل" اضافه شود به معنى پشت سر است، و اگر به" مفعول" اضافه شود به معنى پيش رو است (روح البيان جلد ٨ صفحه ٤٣٩).

[٢] اين آيه محذوفى دارد و در تقدير چنين است: بدلناهم امثالهم (توجه داشته باشيد كه تبديل غالبا دو مفعول مى‌گيرد در اينجا ضمير" هم" مفعول اول و" امثالهم" مفعول دوم است).