تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٨ - تفسير نطفه بىارزش را انسان كرديم، و تمام وسائل هدايت را در اختيارش نهاديم
ضمنا بايد توجه داشت" كفور" واژهاى است كه هم در مورد" كفران نعمت" به كار مىرود و هم در مورد" كفر اعتقادى" (همانگونه كه راغب در مفردات آورده است).
در آخرين آيه مورد بحث اشاره كوتاه و پرمعنايى به سرنوشت كسانى كه راه كفر و كفران را مىپويند كرده، مىفرمايد:" ما براى كافران زنجيرها و غلها و شعلههاى سوزان آتش آماده كردهايم" (إِنَّا أَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ سَلاسِلَ وَ أَغْلالًا وَ سَعِيراً).
تعبير به" اعتدنا" (آماده كردهايم) تاكيدى است بر مساله حتمى بودن مجازات اين گروه، درست است كه آماده كردن از قبل، كار كسانى است كه توانايى محدودى دارند و احتمال مىدهند به هنگام نياز توانايى پيدا نكنند، و اين معنى در باره خداوند موردى ندارد چرا كه هر چه را اراده كند با فرمان" كن" فورا موجود مىشود، در عين حال براى بيان قطعى بودن مجازات كافران اعلام مىكند كه وسائل مجازات آنها از هم اكنون آماده است!" سلاسل" جمع" سلسله" به معنى" زنجير" و" اغلال" جمع" غل" به معنى حلقهاى است كه بر گردن يا دستها قرار مىدهند، سپس آن را با زنجير مىبندند [١] به هر حال ذكر غل و زنجير، و سپس شعلههاى سوزان آتش بيانگر مجازات عظيم اين گروه است كه در آيات ديگر قرآن نيز به آن اشاره شده، و" عذاب" و" اسارت" در آن جمع است.
آزادى آنها در شهوات در اينجا سبب اسارت آنها در آنجا مىشود،
[١] توضيح بيشتر در باره معنى" اغلال" را ذيل آيه ٨ سوره يس (جلد ١٨ صفحه ٣٢١) مطالعه فرمائيد.