تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٦ - تفسير چهرههاى خندان و چهرههاى عبوس در صحنه قيامت
" آنها مىدانند عذابى سخت كه پشت آنها را در هم مىشكند در باره آنها انجام خواهد شد" (تَظُنُّ أَنْ يُفْعَلَ بِها فاقِرَةٌ).
بسيارى از مفسران معتقدند كه" ظن" در اينجا به معنى علم است، يعنى آنها يقين به چنين عذابى پيدا مىكنند، در حالى كه بعضى گفتهاند:" ظن" در اينجا به همان معنى اصلى يعنى گمان مىباشد، البته آنها اجمالا يقين دارند عذاب مىشوند اما نسبت به چنين عذاب كمرشكن گمان دارند [١]" فاقرة" از ماده" فقرة" (بر وزن ضربة) و جمع آن" فقار" به معنى مهرههاى پشت است، بنا بر اين" فاقره" به حادثه سنگينى مىگويند كه مهرههاى پشت را در هم مىشكند، و" فقير" را از اين رو فقير گفتهاند كه گويى پشتش شكسته است [٢] به هر حال، اين تعبير كنايه از انواع مجازاتهاى سنگينى است كه در دوزخ در انتظار اين گروه است، اين گروه انتظار عذابهاى كمرشكن را مىكشند در حالى كه گروه سابق در انتظار رحمت پروردگار، و آماده لقاى محبوبند اينها بدترين عذاب را دارند، و آنها برترين نعمت جسمانى و موهبت و لذت روحانى را.
[١] از جمله شواهدى كه براى اين موضوع آوردهاند اين است كه اگر" ظن" به معنى" علم" باشد،" ان" بعد از آن بايد" مخففه از مثقله" باشد، در حالى كه" ان" در آيه مورد بحث مصدريه است به قرينه اينكه نصب داده است.
[٢]" فاقرة" صفت براى موصوف محذوفى است، و در تقدير" داهية فاقره" مىباشد، و" تظن" فعل است كه فاعل آن" وجوه" است، و در تقدير" ارباب الوجوه" يا" ذوات الوجوه" مىباشد.