تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١١ - تفسير برخيز و جهانيان را انذار كن!

اعمال انسان كه دامنگير او خواهد شد.

*** و به دنبال دعوت به قيام و انذار پنج دستور مهم به پيامبر اسلام ص مى‌دهد كه سرمشقى است براى ديگران، و نخستين دستور در باره توحيد است، مى‌فرمايد:" تنها پروردگارت را بزرگ بشمار" (وَ رَبَّكَ فَكَبِّرْ) [١] همان خدايى كه مالك و مربى تو است، و هر چه دارى از او دارى.

غير او را در بوته فراموشى بيفكن، و خط سرخ بر تمام معبودهاى دروغين دركش، و هر گونه آثار شرك و بت پرستى را محو كن.

تكيه روى كلمه" رب" و مقدم داشتن آن بر" كبر" كه دليل بر انحصار است، مساله توحيد را با ذكر دليل در اين عبارت كوتاه مطرح مى‌كند، چه جالب و پر محتوا است، تعبيرات قرآن كه در يك عبارت كوتاه اينهمه معنى بيان شده است.

منظور از جمله" فكبر" تنها گفتن" اللَّه اكبر" نيست، هر چند گفتن" اللَّه اكبر" يكى از مصداقهاى آن است كه در روايات نيز به آن اشاره شده، بلكه منظور اين است كه خداى خود را بزرگ بشمار، هم از نظر اعتقاد، هم عمل، و هم در سخن و او را متصف به اوصاف جمال و منزه از هر گونه نقص و عيب بدان، بلكه او را از اينكه در توصيف بگنجد برتر بدان، همانگونه كه در روايات اهل بيت ع آمده است كه معنى" اللَّه اكبر" اين است كه خدا برتر از آن است كه توصيف شود، و در فكر انسان بگنجد، بنا بر اين" تكبير" مفهومى گسترده‌تر از" تسبيح"

---

[١]" فا" در" فكبر" به عقيده بعضى" زائده" و براى تاكيد است، و به عقيده جمعى براى افاده معنى" شرط" است، و معنى جمله چنين است: هر جريان و حادثه‌اى واقع شود بزرگداشت خدا را فراموش مكن (در باره آيات بعد نيز همين گفتگو است).