تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦١ - تفسير پيكارگرانى همچون سد فولادين!

مى‌فرمايد:" آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است، همه تسبيح خدا مى‌گويند" (سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ‌) [١] چرا تسبيح او نگويند و از هر عيب و نقصى منزهش نشمرند با اينكه" او قادرى است شكست‌ناپذير، و حكيمى است آگاه از همه چيز" (وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ‌).

چنان كه قبلا نيز گفتيم اين سوره، سوره ايمان و توحيد و معرفت است، توجه به مساله تسبيح عمومى موجودات كه با زبان حال و قال صورت مى‌گيرد، و نظام شگفت‌انگيز حاكم بر آنها كه بهترين دليل بر وجود خالق عزيز و حكيم است پايه‌هاى ايمان را در قلوب مستحكم مى‌سازد، و راه را براى فرمان جهاد استوار مى‌كند.

*** سپس به عنوان ملامت و سرزنش از كسانى كه به گفته‌هاى خود عمل نمى‌كنند، مى‌فرمايد" اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! چرا سخنى مى‌گوئيد كه عمل نمى‌كنيد"؟! (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ‌) [٢] گرچه مطابق شان نزول، اين آيات در مورد گفتگوهاى جهاد، و سپس فرار در روز جنگ احد نازل شده، ولى مى‌دانيم هيچگاه شان نزولها مفهوم گسترده آيات را محدود نمى‌كند، بنا بر اين هر گونه گفتار بى‌عمل درخور سرزنش و ملامت است، خواه در رابطه با پايمردى در ميدان جهاد باشد، و يا

---

[١] در باره كيفيت تسبيح عمومى موجودات جهان، بارها در اين تفسير سخن گفته‌ايم، از جمله ذيل آيه ٤٤ اسراء (تفسير نمونه ١٢ صفحه ١٣٣) و ذيل آيه ٤١ نور (جلد ١٤ صفحه ٤٩٧).

[٢]" لم" در اصل" لما" بوده (مركب از لام جاره و ماء استفهاميه) سپس الف آن به خاطر كثرت استعمال و يا تفاوت ميان" اخبار" و" استفهام" افتاده است.