تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٦ - هدف بعثت پيامبر

خداوند همان كسى است كه چنين پيامبرى را مبعوث كرد، و چنين شاهكارى را در آفرينش به وجود آورد!" اميين" جمع" امى" به معنى درس نخوانده است (منسوب به" ام" (مادر) يعنى مكتبى جز مكتب دامان مادرش را نديده است) و بعضى آن را به معنى" اهل مكه" دانسته‌اند، زيرا" مكه" را" أُمَّ الْقُرى‌" (مادر آباديها) مى‌ناميدند ولى اين احتمال بعيد به نظر مى‌رسد، چرا كه نه پيامبر اسلام ص تنها مبعوث به اهل مكه بود، و نه سوره جمعه در مكه نازل شده است.

بعضى از مفسران نيز آن را به معنى" امت عرب" در مقابل يهود و ديگران تفسير كرده‌اند، و آيه ٧٥ سوره" آل عمران" را شاهد بر اين معنى مى‌دانند كه مى‌گويد: قالُوا لَيْسَ عَلَيْنا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ‌:" يهود گفتند ما در برابر اميين (غير يهود) مسئول نيستيم".

اگر اين تفسير را هم بپذيريم به خاطر آن است كه يهود خود را اهل كتاب و با سواد مى‌دانستند و امت عرب را بيسواد و درس نخوانده.

بنا بر اين تفسير اول از همه مناسبتر است‌ [١] قابل توجه اينكه مى‌گويد: پيامبر اسلام از ميان همين گروه و همين قشر درس نخوانده برخاسته تا عظمت رسالت او را روشن سازد، و دليلى باشد بر حقانيت او، چرا كه كتابى مثل قرآن با اين محتواى عميق و عظيم، و فرهنگى چون فرهنگ اسلام، محال است زائيده فكر بشر باشد آن هم بشرى كه نه خود درس خوانده، و نه در محيط علم و دانش پرورش يافته است، اين نورى است كه از ظلمت برخاسته، و باغ سرسبزى است كه از دل كوير سر برآورده، و اين خود معجزه‌اى است آشكار و سندى است روشن بر حقانيت او.

[١] در باره معنى" امى" شرح بيشترى ذيل آيه ١٥٧ سوره اعراف آورده‌ايم (به جلد ششم تفسير نمونه صفحه ٤٠٠ مراجعه فرمائيد).