تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٢ - تفسير هيچ نقصى در جهان هستى نمىبينى

حوادث ناگوارى كه گهگاه در زندگى انسانها رخ مى‌دهد) در مطالعات دقيقتر روشن مى‌شود كه آنها نيز اسرار و فلسفه‌هاى دقيق و مهمى دارد [١] اين آيات اشاره روشنى به برهان نظم دارد كه مى‌گويد: وجود نظم در هر دستگاه نشانه وجود علم و قدرتى در پشت آن دستگاه است، و گرنه حوادث اتفاقى حساب نشده، و تصادفهاى كور و كر، هرگز نمى‌تواند مبدأ نظام و حساب گردد، همانگونه كه در حديث معروف مفضل از امام صادق ع آمده است:

ان الاهمال لا ياتى بالصواب، و التضاد لا ياتى بالنظام:

" مهمل‌كارى هرگز نتيجه درست نمى‌دهد، و تضاد مبدأ نظام نمى‌گردد" [٢]

*** آخرين آيه مورد بحث نظرى به صفحه آسمان افكنده، و از ستارگان درخشنده و زيبا سخن به ميان آورده: مى‌گويد:" ما آسمان پائين را با چراغهاى پرفروغى زينت بخشيديم، و آنها را تيرهايى براى شياطين قرار داديم، و براى آنها عذاب آتش دوزخ فراهم ساختيم" (وَ لَقَدْ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ وَ جَعَلْناها رُجُوماً لِلشَّياطِينِ وَ أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذابَ السَّعِيرِ).

يك نگاه به آسمان در يك شب تاريك و پرستاره، و توجه به آن عوالم رؤيايى دوردست، و تصور نظامهايى كه بر آنها حاكم است، و دقت در زيبايى و ظرافت و عظمت و سكوت اسرارآميز و پر ابهتى كه بر آنها سايه افكنده، انسان را در جهانى مملو از عرفان و نور حق وارد مى‌كند، و در عوالمى از عشق پروردگار سير مى‌دهد كه با هيچ زبانى قابل توصيف نيست.

اين آيه بار ديگر اين حقيقت را تاكيد مى‌كند كه تمام ستارگانى كه ما

---

[١] شرح اين مطلب را در مباحث" اثبات وجود خدا" در پاسخ به دلائل ماديين در زمينه" آفات و بلاها" ذكر كرده‌ايم، به كتاب" آفريدگار جهان" مراجعه كنيد.

[٢]" بحار الانوار" جلد ٣ صفحه ٦٣.