تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٠ - ١- عالم بىعمل؟

تشبيهات كه هر كدام بيانگر گوشه‌اى از سرنوشت شوم عالم بى‌عمل است.

در روايات اسلامى نيز در نكوهش اين گونه عالمان، تعبيرات تكان دهنده‌اى آمده است:

از جمله: از رسول خدا ص نقل شده كه فرمود:" هر كس علمش افزوده شود ولى بر هدايتش نيفزايد، اين علم، جز دورى از خدا، براى او، حاصلى ندارد""

من ازداد علما و لم يزدد هدى لم يزدد من اللَّه الا بعدا

" [١] در جاى ديگر از امير مؤمنان على ع مى‌خوانيم:" علم با عمل توأم است، هر كس چيزى را مى‌داند بايد به آن عمل كند و علم فرياد مى‌زند و عمل را دعوت مى‌كند، اگر به او پاسخ مثبت نداد، از آنجا كوچ مى‌كند"!:

" العلم مقرون بالعمل، فمن علم عمل، و العلم يهتف بالعمل فان اجابه و الا ارتحل عنه‌

" [٢] اصولا از بعضى از روايات استفاده مى‌شود كه عالم بى‌عمل، شايسته نام" عالم" نيست، رسول خدا ص مى‌فرمايد:"

لا يكون المرء عالما حتى يكون بعلمه عاملا

" [٣] و از اين بالاتر آنكه: او تمام مسئوليت عالم را بر دوش مى‌كشد، بى‌آنكه از مزاياى علم بهره‌مند باشد، لذا در حديثى از امير مؤمنان على ع مى‌خوانيم كه ضمن خطبه‌اى بر فراز منبر فرمود:

ايها الناس! اذا علمتم فاعملوا بما علمتم لعلكم تهتدون، ان العالم العامل بغيره كالجاهل الحائر الذى لا يستفيق عن جهله بل قد رأيت ان الحجة عليه اعظم و الحسرة ادوم:

" اى مردم! هنگامى كه چيزى را دانستيد عمل كنيد تا هدايت يابيد،

(١، ٣)" محجة البيضاء" جلد ١ صفحه ١٢٦ و ١٢٥.

[٢]" نهج البلاغه" كلمات قصار جمله ٣٦٦.