تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢ - تفسير با اين قوم مغضوب عليم طرح دوستى نريزيد

مى‌بردند و در مقابل آنها از ميوه‌هاى درختان خود به آنان هديه مى‌كردند، آيه فوق نازل شد و آنها را نهى كرد [١] ولى با اينهمه تعبيرات آيه مفهوم وسيع و گسترده‌اى دارد كه همه كفار و مشركين را شامل مى‌شود، و تعبير به غضب در قرآن مجيد منحصر به" يهود" نيست، بلكه در مورد منافقان نيز آمده است (فتح- ٦) و شان نزول نيز مفهوم آيه را محدود نمى‌كند.

بنا بر اين آنچه در آيه آمده هماهنگ با مطلب گسترده‌اى است كه در نخستين آيه سوره تحت عنوان دوستى با دشمنان خدا آمده است.

سپس به ذكر مطلبى مى‌پردازد كه در حكم دليل بر اين نهى است، مى‌فرمايد:

" آنها به كلى از نجات در آخرت مايوسند همانگونه كه كافران مدفون در قبرها مايوس مى‌باشند" (قَدْ يَئِسُوا مِنَ الْآخِرَةِ كَما يَئِسَ الْكُفَّارُ مِنْ أَصْحابِ الْقُبُورِ) [٢] زيرا مردگان كفار در جهان برزخ نتائج كار خود را مى‌بينند و راه بازگشت براى جبران ندارند لذا به كلى مايوسند، اين گروه از زندگان نيز به قدرى آلوده گناهند كه هرگز اميدى به نجات خويش ندارند، درست همانند مردگان از كفار.

چنين افرادى مسلما افرادى خطرناك و غير قابل اعتمادند، نه به قول آنها اعتمادى است، و نه براى صداقت و صميميتشان اعتبارى، آنها مايوس از رحمت‌

[١]" مجمع البيان" جلد ٩ صفحه ٢٧٦.

[٢] بعضى احتمالات ديگرى در تفسير اين آيه داده‌اند از جمله اينكه: آنها از ثواب آخرت مايوسند همانگونه كه مشركان از زنده شدن اصحاب قبور مايوسند، ولى تفسيرى كه در بالا ذكر كرديم مناسبتر است (توجه داشته باشيد طبق تفسير اول" مِنْ أَصْحابِ الْقُبُورِ" وصف براى كفار است و طبق تفسير اخير متعلق به" يئس" مى‌باشد).