تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٤ - به اين پرندگان بالاى سر خود بنگريد

در عين اينكه همه پرواز مى‌كنند هر كدام براى خود برنامه مخصوصى دارند.

چه كسى بدن آنها را به گونه‌اى آفريده كه به راحتى در هوا سير مى‌كنند؟!، و چه كسى اين قدرت را به بالهاى آنها بخشيده، و دانش پرواز را به آنها آموخته؟ مخصوصا در پروازهاى پيچيده دستجمعى پرندگان مهاجر كه گاه چندين ماه به طول مى‌انجامد، و هزاران كيلومتر راه را پيموده، و از فراز كشورهاى زيادى، از كوه‌ها و دره‌ها و جنگلها و درياها مى‌گذرند، و به مقصد خود مى‌رسند، راستى چه كسى اينهمه نيرو و آگاهى به آنها داده است؟! لذا در پايان آيه مى‌افزايد: جز خداوند رحمن كسى آنها را بر فراز آسمان نگه نمى‌دارد، چرا كه او به هر چيز بينا است" و نياز هر مخلوقى را مى‌داند (ما يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمنُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ بَصِيرٌ).

او است كه وسايل و نيروهاى مختلف را براى پرواز در اختيار آنها گذارده، آرى خداوند رحمان كه رحمت عامش همه موجودات را فرا گرفته به پرندگان نيز آنچه لازم داشتند بخشيده است، نگهدارنده پرندگان در آسمان، همان نگهدارنده زمين و موجودات ديگر است، و هر زمان اراده كند نه پرنده قدرت به پرواز دارد و نه زمين آرامش خود را حفظ مى‌كند.

تعبير به" صافات و يقبضن" (بالها را گسترده و جمع مى‌كنند) ممكن است اشاره به پرندگان مختلف باشد، يا اشاره به حالات مختلف يك پرنده‌ [١] در باره شگفتيهاى جهان پرندگان و عجائب مساله پرواز آنها در جلد ١١ تفسير نمونه صفحه ٣٣٨ تا ٣٤١ (ذيل آيه ٧٩ نحل) مشروحا بحث كرده‌ايم.

[١] اينكه" صافات" به صورت وصفى و" يقبضن" به صورت فعل مضارع آمده، ممكن است از اين جهت باشد كه صاف بودن بالها يك برنامه يك نواخت است، در حالى كه گشودن و بستن بالها تكرارى است (دقت كنيد).