تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٩ - تفسير اگر گوش شنوا و فكر بيدار داشتيم در دوزخ نبوديم!

ولى هنگامى كه انسان گوش دارد اما با آن نمى‌شنود، و چشم دارد و نمى‌بيند، و عقل دارد و نمى‌انديشد، اگر تمام پيامبران الهى و كتب آسمانى به سراغ او آيند اثرى ندارد! در روايتى آمده است كه جمعى در محضر پيغمبر اكرم ص مدح و ستايش از مسلمانى كردند، رسول خدا ص فرمود:

كيف عقل الرجل؟!

:" عقل او چگونه است"؟

عرض كردند: اى رسول خدا! ما از تلاش و كوشش او در عبادت و انواع كارهاى خير سؤال مى‌كنيم، شما از عقلش سؤال مى‌فرمائيد؟

فرمود: (

ان الاحمق يصيب بحمقه اعظم من فجور الفاجر، و انما يرتفع العباد غدا فى الدرجات، و ينالون الزلفى من ربهم على قدر عقولهم!.

" مصيبتى كه از ناحيه حماقت احمق حاصل مى‌شود بدتر است از فجور فاجران و گناه بدكاران، خداوند فرداى قيامت مقام بندگان را به مقدار عقل و خرد آنها بالا مى‌برد، و بر اين اساس به قرب خداوند نائل مى‌گردند" [١]" سحق" (بر وزن قفل) در اصل به معنى سائيدن و نرم كردن است، و به لباس كهنه نيز گفته مى‌شود، ولى در اينجا به معنى دورى از رحمت خدا است، بنا بر اين‌ فَسُحْقاً لِأَصْحابِ السَّعِيرِ مفهومش اين است كه دوزخيان از رحمت خدا دور باشند، و از آنجا كه نفرين خداوند توأم با تحقق خارجى است اين جمله دليل بر اين است كه اين گروه به كلى از رحمت خدا دورند.

[١]" مجمع البيان" جلد ١٠ صفحه ٣٢٤.