تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٨ - تفسير سرچشمه نفاق و نشانههاى منافقان!

با توجه به اين مقدمه به تفسير آيات باز مى‌گرديم:

" هنگامى كه منافقان نزد تو مى‌آيند مى‌گويند ما شهادت مى‌دهيم كه حتما تو رسول خدايى"! (إِذا جاءَكَ الْمُنافِقُونَ قالُوا نَشْهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّهِ‌) [١] سپس قرآن مى‌افزايد" خداوند مى‌داند كه تو فرستاده او هستى، ولى خداوند گواهى مى‌دهد كه منافقان دروغگو هستند" (وَ اللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُهُ وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنافِقِينَ لَكاذِبُونَ‌).

و از اينجا نخستين نشانه نفاق، روشن مى‌شود و آن دوگانگى ظاهر و باطن است كه با زبان مؤكدا اظهار ايمان مى‌كنند، ولى در دل آنها مطلقا خبرى از ايمان نيست، اين دروغگويى و كذب، اين دوگانگى درون و برون محور اصلى نفاق را تشكيل مى‌دهد.

قابل توجه اينكه: صدق و كذب بر دو گونه است، صدق و كذب خبرى، صدق و كذب" مخبرى"، در قسم اول، معيار، موافق و مخالف واقع بودن است در حالى كه در قسم دوم، موافقت و مخالفت با اعتقاد، مطرح مى‌باشد، به اين معنى كه اگر انسان، خبرى مى‌دهد كه مطابق با واقع است، ولى بر خلاف عقيده او، آن را كذب (مخبرى) مى‌ناميم، و اگر موافق عقيده او است، صدق.

روى اين حساب، شهادت منافقان به رسالت پيامبر اسلام ص از نظر

[١] در اينجا" ان" به صورت مكسور ذكر شده، اين به خاطر آن است كه لام تاكيد بر سر خبر آمده و در چنين صورتى در تقدير، مقدم است (البيان فى غريب اعراب القرآن).