ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٥٢٠ - بحث روايتى رواياتى در مورد محو و اثبات احكام و قضاياى الهى در ذيل يمحوا الله ما يشاء و يثبت

خود باقى باشيم) خداوند در پاسخشان اين آيه را فرستاد كه: و تهديدشان كرد به اينكه هر پيشامدى را كه بخواهيم براى او پيش مى‌آوريم‌[١].

مؤلف: بيان آيه شريفه آن طور كه در سابق گفتيم اجنبى از مضمون اين روايت است، علاوه بر اينكه در ذيل روايت آمده كه خداوند هر چه را كه از ارزاق و مصائب و هر چيز ديگرى كه براى بندگانش مقدر كرده باشد، مى‌تواند بر همان تقديرش باقى بگذارد، و مى‌تواند آن را محو كند. و در روايت ديگر از جابر نقل شده كه رسول خدا ٦ در ذيل جمله مورد بحث فرموده خداوند از رزق مردم يكى را محو و يكى را زياد مى‌كند، و همچنين از اجلها و عمرها يكى را محو و يكى را زياد مى‌كند و حال آنكه آيه شريفه عموميت دارد، ناگزير بايد بگوييم مساله محو و اثبات ارزاق و آجال از باب مثال است.

و نيز در همان كتاب است كه ابن مردويه، از ابن عباس روايت كرده كه شخصى از رسول خدا ٦ از معناى آيه‌(يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ) سؤال كرد، حضرت فرمود: اين در شب قدر و مربوط به فراز و نشيب محو و اثبات زندگانى و ارزاق بندگان است، و اما حيات و مرگ و شقاوت و سعادت، دستخوش، تغيير نشده از آنچه تقدير است زوال نمى‌پذيرد[٢].

مؤلف: اين روايت علاوه بر اينكه معارض روايات بسيار زيادى است كه از رسول خدا ٦ و ائمه اطهار (ع) و صحابه وارد شده، با اطلاق آيه نيز معارض است، و با دليل عقلى هم سازگارى ندارد. نظير آن از ابن عمر از رسول خدا ٦ نيز وارد شده كه در ذيل آيه مذكور فرموده: مگر شقاوت و سعادت و حيات و موت، كه قابل محو و اثبات نيست .

و نيز در همان كتابست كه ابن مردويه و ابن عساكر از على (ع) روايت كرده‌اند كه فرمود: از رسول خدا ٦ از اين آيه پرسش نمودم حضرت فرمود:

ديدگانت را با تفسير آن روشن مى‌كنم، و ديدگان امتم را كه بعد از من مى‌آيند با تفسير آن روشن مى‌سازم، و آن اين است كه صدقه در صورتى كه با شرائطش انجام شود، و احسان به پدر و مادر و به طور كلى كار نيك كردن، شقاوت را به سعادت مبدل نموده عمر را طولانى، و از پيشامدهاى بد جلوگيرى مى‌كند[٣].

[١] الدر المنثور، ج ٤، ص ٦٥ ط بيروت.

[٢] الدر المنثور، ج ٤، ص ٦٦، ط بيروت.

[٣] الدر المنثور، ج ٤، ص ٦٦.