ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٦٦ - ١ - اعتناى مردم نسبت به رؤيا

مى‌بينم كه بالاى سرم نان حمل مى‌كنم و مرغان از آن مى‌خورند، ما را به تعبير آن خبر ده، كه ما تو را از نيكوكاران مى‌يابيم [١].

و رؤياى پادشاه مصر را حكايت نموده مى‌فرمايد: پادشاه گفت: من در خواب مى‌بينم هفت گاو فربه را كه هفت گاو لاغر آنها را مى‌خورند، و هفت سنبله سبز و سنبله‌هاى خشك ديگر، هان اى كرسى‌نشينان، نظر دهيد مرا در رؤيايم [٢].

و نيز از خواب مادر موسى حكايت نموده مى‌فرمايد: و چون وحى كرديم به مادر تو آنچه وحى شدنى است كه او را در صندوق بگذار و بدريا بينداز[٣] .- چون در روايات آمده كه اين وحى بصورت رؤيا بوده-.

و نيز خوابهايى از رسول خدا ٦ حكايت كرده مى‌فرمايد: زمانى كه خداوند ايشان را در عالم رؤيا به تو اندك نشان داد، كه اگر ايشان را بسيار جلوه مى‌داد هر آينه سست مى‌شديد و در اينكه به جنگشان اقدام بكنيد يا نه نزاع مى‌كرديد[٤] . و باز فرموده: هر آينه خداوند صدق و حقيقت خواب رسولش را آشكار و محقق ساخت كه: بزودى ان شاء اللَّه به مسجد الحرام وارد مى‌شويد، در حالى كه ايمن باشيد و سرهايتان تراشيده باشد و تقصير كرده باشيد، و ترسى بر شما نباشد[٥] . و نيز مى‌فرمايد: ما خوابى كه به تو نشان داديم قرارش نداديم مگر فتنه و امتحان مردم‌[٦] .

از دليل نقلى هم تعداد زيادى روايت از رسول خدا ٦ و امامان اهل بيت (ع) رسيده كه همه، اين معنا را تاييد مى‌كنند.

و ليكن دانشمندان طبيعى اروپا، رؤيا را يك واقعيت خارجى نمى‌دانند، و برايش‌

[١](قالَ أَحَدُهُما إِنِّي أَرانِي أَعْصِرُ خَمْراً وَ قالَ الْآخَرُ إِنِّي أَرانِي أَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِي خُبْزاً تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ نَبِّئْنا بِتَأْوِيلِهِ إِنَّا نَراكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ) سوره يوسف، آيه ٣٦.

[٢](وَ قالَ الْمَلِكُ إِنِّي أَرى‌ سَبْعَ بَقَراتٍ سِمانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجافٌ وَ سَبْعَ سُنْبُلاتٍ خُضْرٍ وَ أُخَرَ يابِساتٍ يا أَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُونِي فِي رُءْيايَ) سوره يوسف، آيه ٤٣.

[٣](إِذْ أَوْحَيْنا إِلى‌ أُمِّكَ ما يُوحى‌ أَنِ اقْذِفِيهِ فِي التَّابُوتِ فَاقْذِفِيهِ فِي الْيَمِّ). سوره طه، آيه ٣٨ و ٣٩.

[٤](إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنامِكَ قَلِيلًا وَ لَوْ أَراكَهُمْ كَثِيراً لَفَشِلْتُمْ وَ لَتَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ). سوره انفال، آيه ٤٣.

[٥](لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُسَكُمْ وَ مُقَصِّرِينَ لا تَخافُونَ). سوره فتح، آيه ٢٧.

[٦](وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ). سوره اسراء، آيه ٦٠.