از جمله چيزهايى كه خداى تعالى علاوه بر زكات در اموال واجب كرده مساله صله رحم است، كه فرموده:(وَ الَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ)[١].

مؤلف: اين روايت را عياشى نيز در تفسير خود آورده.

[چند روايت در ذيل جمله:(وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ)]

و در تفسير عياشى از حماد بن عثمان از امام صادق (ع) روايت كرده كه به مردى فرمود: اى فلانى! تو را چه مى‌شد با برادرت؟ عرض كرد: فدايت شوم! من حقى بر او داشتم خواستم حقم را از او بگيرم. حضرت فرمود: بگو ببينم معناى آيه‌(وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ) چيست؟ آيا معنايش اين است كه مى‌ترسند خداوند بر آنان ظلم و جور روا بدارد؟ نه به خدا قسم، بلكه مى‌ترسند اينكه حسابشان را به دقت رسيدگى نمايند[٢].

مؤلف: اين روايت را صاحب معانى الاخبار[٣] و صاحب تفسير قمى‌[٤] نيز نقل كرده‌اند.

و نيز در همان كتاب از هشام بن سالم، از امام صادق (ع) روايت آورده كه در ذيل آيه‌(وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ) فرموده: سوء حساب همان مداقه و خرده‌گيرى است. و نيز فرمود: معنايش اين است كه گناهان را به حساب بياورد و حسنات را نياورد[٥].

مؤلف: دنباله‌اى كه در اين حديث آمده در احاديث ديگر به طرق ديگرى نيز از آن جناب روايت شده. و معناى اينكه حسنات به حساب نمى‌آيد اين است كه در اثر مداقه خلل و نواقصى از آن پيدا كرده از اين نظر غير قابل اعتنايش مى‌كنند، دليل اين معنا روايت آتيه است.

و در همان كتاب از هشام از آن حضرت نقل كرده كه در ذيل آيه فرمود: سيئات ايشان را به حساب مى‌آورند ولى حسناتشان را به حساب نمى‌آورند و همين استقصاء معناى سوء الحساب است‌[٦].

و در همان كتاب از جابر از ابى جعفر (ع) روايت كرده كه فرمود: رسول خدا ٦ فرمود: نيكى به پدر و مادر و صله رحم، حساب را آسان مى‌سازد، آن گاه تلاوت فرمودند:(وَ الَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ)[٧].

[١] فروع كافى، ج ٣، ص ٤٩٨، ح ٨، ط بيروت.

[٢] ( ٢ و ٣) تفسير عياشى، ج ٢، ص ٢١٠ ح ٣٩.

[٣] ( ٢ و ٣) تفسير عياشى، ج ٢، ص ٢١٠ ح ٣٩.

[٤] معانى الاخبار.

[٥] تفسير قمى، ج ١، ص ٣٦٣. ط قم.

[٦] تفسير عياشى، ج ٢، ص ٢١٠ ح ٣٨ و ٤٠.

[٧] تفسير عياشى، ج ٢، ص ٢٠٨، ح ٢٨.