را ؟ می‌گویند : اما لقلتهم عن المقاومة [ یا به خاطر اینکه ] اینها کمترند ، یعنی قدرتشان کمتر است [١] . وقتی قدرت ندارند و جنگشان هم‌ برای یک هدف معینی است ، پس باید فعلا صبر کنند تا مدتی که کسب‌ قدرت کنند . اولما یحصل به الاستظهار . یا ترک مخاصمه می‌کنند برای اینکه‌ در مدت ترک مخاصمه کسب نیرو کنند ، یعنی نقشه‌ای است برای جلب یک‌ پشتیبانی . اولرجاء الدخول فی الاسلام مع التربص یا در این صلح ، امید این‌ باشد که طرف وارد اسلام شود . این فرض در جایی است که طرف ، کافر است‌ ، یعنی ما صلح می‌کنیم و اینجور فکر می‌کنیم : در این مدت صلح ، طرف را از نظر روحی مغلوب خواهیم کرد ، همچنانکه در صلح حدیبیه همینطور بود ، که بعد عرض می‌کنم . و متی ارتفعت ذلک و کان فی المسلمین قوش علی الخصم‌ لم یجز . هر وقت که این جهات منتفی شد ، ادامه دادن صلح جایز نیست .
این هم بحثی بود راجع به مسئله صلح و به اصطلاح " مهادنه " . دیدیم که‌ از نظر فقه اسلام ، صلح در یک شرایط خاصی جایز است ، حال صلح چه به معنی‌ این باشد که یک قراردادی امضا شود ، و چه به معنی ترک جنگ باشد ، چون‌ اینجا دو مطلب داریم : یک وقت ما می‌گوییم " صلح " و معنایش این‌ است که یک قرار داد صلحی بسته شود ، این ، آن جایی است که دو نیرو در مقابل یکدیگر قرار می‌گیرند و حاضر می‌شوند که یک قرار داد صلحی را امضا بکنند ، آنطور که پیغمبر کرد ، و حتی آنطور که امام حسن کرد ، و یک وقت‌

[١] در قدیم قدرت بر اساس کمیت محاسبه می‌شد ، ولی امروز قدرت بر اساس عدد محاسبه نمی‌شود ، بر اساس‌های دیگر است .