سیری در سیره ائمه اطهار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٨
محیط به گونه ای بود که تا حدی مساعد بود . ولی برای امام صادق هر دو جهت حاصل شد ، هم عمر حضرت طولانی شد ( در حدود هفتاد سال ) و هم محیط و زمان مساعد بود . حال آیا این امر چقدر ثابت میکند تفاوت زمان امام صادق را با زمان سیدالشهداء ؟ یعنی چه زمینههایی برای امام صادق فراهم بود که برای سید الشهداء فراهم نبود ؟ سیدالشهداء یا باید تا آخر عمر در خانه بنشیند آب و نانی بخورد و برای خدا عبادت کند و در واقع زندانی باشد ، و یا کشته شود ، ولی برای امام صادق این جور نبود که یا باید کشته شود و یا در حال انزوا باشد ، بلکه اینطور بود که یا باید کشته شود و یا از شرایط مساعد محیط حداکثر بهرهبرداری را بکند . ما این مطلب را که ائمه بعد آمدند و ارزش قیام امام حسین را ثابت و روشن کردند درک نمیکنیم . اگر امام صادق نبود امام حسین نبود همچنانکه اگر امام حسین نبود امام صادق نبود ، یعنی اگر امام صادق نبود ارزش نهضت امام حسین هم روشن و ثابت نمیشد . در عین حال امام صادق متعرض امر حکومت و خلافت نشد ولی همه میدانند که امام صادق با خلفا کنار هم نیامد ، مبارزه مخفی میکرد ، نوعی جنگ سرد در میان بود ، معایب و مثالب و مظالم خلفا ، همه به وسیله امام صادق در دنیا پخش شد ، و لهذا منصور تعبیر عجیبی درباره ایشان دارد [١] . میگوید : هذا الشجی معترض فی الحلق . . . جعفر بن محمد
[١] منصور با امام صادق به یک وضع عجیبی رفتار میکرد و ریشهاش هم خود امام صادق بود . گاهی بر حضرت سخت میگرفت و گاهی آسان . البته ظاهرا هیچوقت حضرت را زندان نبرده باشد ولی خیلی اوقات ، ایشان را تحت نظر قرار میداد و یک دفعه ظاهرا دو سال حضرت را در کوفه تحت نظر قرار داد ، یعنی منزلی را به امام اختصاص >