" محقق " کتابی دارد به نام " شرایع " که از متون مسلمه فقه تهیه‌ است و شهید ثانی آن را شرح کرده به نام " مسالک الافهام " که بسیار شرح خوبی است ، و شهید ثانی هم از اکابر و بزرگان تقریبا درجه اول فقهاء شیعه است .
در این مورد می‌گویند که اجازه امام شرط نیست . تقریبا نظیر همین وضعی‌ که الان بالفعل اسرائیل به وجود آورده که سرزمین مسلمین را اشغال کرده‌ است . در اینجا بر مسلمین اعم از زن و مرد ، آزاد و غیر آزاد ، و دور و نزدیک واجب است که در این جهاد که اسمش دفاع است شرکت کنند ، و هیچ‌ موقوف به اذن امام نیست . عرض کردیم " اعم از دور و نزدیک " .
می‌گویند : ولا یختص بمن قصدوه من المسلمین بل یجب علی من علم بالحال‌ النهوض اذا لم یعلم قدرش المقصودین علی المقاومة [١] . می‌گوید : [ این‌ جهاد ] اختصاص ندارد به افرادی که خود آنها مورد تجاوز قرار گرفته‌اند ( سرزمینشان ، مالشان ، جانشان ، ناموسشان ) بلکه بر هر مسلمانی که اطلاع‌ پیدا کند واجب است مگر اینکه بداند که آنها خودشان کافی هستند ، خودشان‌ دفاع می‌کنند ، یعنی قدرت دشمن ضعیف است و قدرت آنها قوی است و نیازی‌ ندارند ، والا اگر بداند نیاز به وجود او هست واجب است ، و هر چه که‌ نزدیکتر به آنها باشند ، واجبتر است یعنی وجوب موکد می‌شود .
نوع سوم هم نظیر جهاد است ولی جهاد عمومی نیست ، جهاد خصوصی است و احکامش با جهادهای عمومی فرق می‌کند . جهاد عمومی یک احکام خاصی دارد ، از جمله این که هر کس که در این

[١] مسالک الافهام ، ج ١ ، صفحه . ١١٦