است ، خدماتت چنین است ، عبادتت چنین است ، اما چون مشرک شدی و برای خداشریک قائل شدی ، در نزد خدا هیچ اجری نداری . علی چگونه رفتار می‌کند ؟ علی به حکم اینکه : " « اذا قرء القرآن فاستمعوا له و انصتوا " [١] یعنی هر وقت دیدید قرآن می‌خوانند استماع کنید ، گوش کنید ، تا او شروع کرد به خواندن این آیه ، سکوت کرد و گوش کرد . وقتی که تمام‌ کرد ، نماز را ادامه داد . تا ادامه داد دو مرتبه همان آیه را تکرار کرد . باز علی سکوت کرد و آیه او را گوش کرد . وقتی او تمام کرد نماز را ادامه داد . بار سوم یا چهارم که او شروع کرد ، دیگر علی اعتنا نکرد و این آیه را خواند : " « فاصبر ان وعد الله حق و لا یستخفنک الذین لا یوقنون »" [٢] و نمازش را ادامه داد .

اصول مذهب خوارج

آیا خوارج به این مقدار قناعت کردند ؟ اگر قناعت می‌کردند مشکل بزرگی‌ برای علی نبودند . کم کم دور هم جمع شدند ، جمعیت و حزبی تشکیل دادند بلکه یک فرقه‌ای تشکیل دادند ، یک فرقه اسلامی ( اینکه می‌گویم " اسلامی‌ " نه واقعا جزء مسلمانان هستند . اینها از نظر ما کافرند ) و یک مذهبی‌ در دنیای اسلام ابداع کردند ، برای مذهب خودشان یک اصول و فروعی ساختند ، گفتند کسی از ماست که اولا معتقد باشد که هم عثمان کافر است ، هم علی‌ ، هم معاویه ، و هم کسانی که به حکمیت تسلیم شدند ، خود ما هم کافر شدیم ولی ما توبه کردیم ، و فقط هر کسی که توبه کند مسلمان

[١] سوره اعراف ، آیه . ٢٠٤ [٢] سوره روم ، آیه . ٦٠